खालीलपैकी कोणत्या खटल्यात मा. सर्वोच्च न्यायालयाने असे म्हटले आहे, की "महसूल रेकॉर्ड हे शीर्षकाचे दस्तऐवज नाही, ते केवळ ताब्याबाबत गृहीत धरते"?
EN
In which of the following cases did the Hon'ble Supreme Court hold that "Revenue records are not documents of title, they merely raise a presumption of possession"?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) गुरुनाथ मनोहर पावसकर वि. नागेश सिद्धाप्पा नवलगुंड (नवलगुंद)
सविस्तर विश्लेषण:
•
गुरुनाथ मनोहर पावसकर वि. नागेश सिद्धाप्पा नवलगुंड खटला (२००७):
•
या खटल्यामध्ये (2007 13 SCC 565) सर्वोच्च न्यायालयाने अत्यंत महत्त्वाचा कायदेशीर निर्वाळा दिला:
•
"महसूल नोंदी (उदा. ७/१२ उतारा, फेरफार किंवा महसूल दस्तऐवज) हे मालकी हक्काचे (Title) दस्तऐवज नाहीत, ते केवळ ताब्याबाबत (Possession) गृहीतक दर्शवितात."
•
न्यायालयाने स्पष्ट केले की, केवळ महसूल दप्तरी नाव नोंदवले गेले म्हणजे त्या व्यक्तीला जमिनीचा मालकी हक्क मिळत नाही; महसूल नोंदी केवळ कर/महसूल गोळा करण्याच्या उद्देशाने ठेवल्या जातात, मालकी हक्क ठरवण्यासाठी नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
गुरुनाथ मनोहर पावसकर खटला (२००७): महसूल रेकॉर्ड (Revenue Records) हे मालकी हक्काचा पुरावा नसून केवळ ताब्याचे गृहीतक दर्शवतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Gurunath Manohar Pavaskar v. Nagesh Siddappa Navalgund
Detailed Analysis:
•
Gurunath Manohar Pavaskar v. Nagesh Siddappa Navalgund (2007):
•
In this landmark civil law judgment, the Supreme Court held: *"A revenue record is not a document of title. It merely raises a presumption in regard to possession. Presumption of possession and/or presumption of title upon such basis stands rebutted when conflicting documents of title are placed on record."*
•
The Court reiterated the established legal principle that mutation entries in revenue records do not confer or extinguish title to immovable property; they are maintained primarily for fiscal/revenue collection purposes.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
*Gurunath Manohar Pavaskar Case (2007)*: Revenue entries do not confer title; they merely raise a rebuttable presumption of possession.