खाली दिलेल्या कोणत्या समूहात पाथालगडी आंदोलन प्रामुख्याने कार्यरत आहे?
EN
In which of the following groups of states is the Pathalgadi movement primarily active?
पाथालगडी आंदोलन (Pathalgadi Movement):
1.
स्वरूप: 'पाथालगडी' (किंवा पत्थलगडी) ही आदिवासींची शतकानुशतके जुनी पारंपरिक प्रथा असून, यामध्ये गावाच्या सीमांवर पूर्वजांच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ किंवा महत्त्वाच्या निर्णयांचे मोठे दगड (शिलाफलक) उभारले जातात.
2.
आंदोलन: 2017-18 मध्ये आदिवासींनी या परंपरेचा वापर करून भारतीय संविधानाची 5 वी अनुसूची आणि PESA कायद्यातील ग्रामसभेचे अधिकार हिरव्या रंगाच्या महाकाय दगडांवर कोरून गावाच्या वेशीवर उभारण्याचे आंदोलन सुरू केले.
3.
प्रमुख राज्ये: हे आंदोलन प्रामुख्याने झारखंड, छत्तीसगड आणि ओडिशा या मध्य-पूर्व आदिवासी पट्ट्यात मोठ्या प्रमाणावर पसरले होते.
म्हणून योग्य पर्याय झारखंड, छत्तीसगड, ओडिशा (पर्याय 2) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पाथालगडी आंदोलनात संविधानातील कलम 13(3)(a) नुसार आदिवासींच्या रूढी-परंपरांना कायद्याचा दर्जा असल्याचे फलकांवर ठळकपणे मांडण्यात आले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Pathalgadi Movement:
1.
Tradition & Resistance: 'Pathalgadi' is a traditional tribal practice of erecting monolithic stone slabs to demarcate territory or commemorate ancestors.
2.
Movement: In 2017–2018, adivasi communities transformed this custom into a mass political movement by carving Fifth Schedule constitutional provisions and PESA autonomy clauses on giant stones outside villages.
3.
Geographical Epicenter: The movement was most active across the eastern tribal heartland comprising Jharkhand, Chhattisgarh, and Odisha.
Therefore, the affected state cluster is Jharkhand, Chhattisgarh, Odisha (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Pathalgadi movement leaders inscribed Article 13(3)(a) of the Constitution on stone monoliths to assert that customary tribal law supersedes general statutory law in Scheduled Areas.