उदाहरण व त्याकरिता वापरलेला वाक्प्रचार यांचा विसंगत वापर कोणत्या पर्यायी उत्तरात केला आहे ?
EN
In which option is the example and its associated idiom INCONSISTENT / CONTRADICTORY (विसंगत वापर)?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (१) त्यांनी त्याच्यावर इतके उपकार केले, की कृतज्ञ बनून त्याने त्यांचा पाणउतारा केला.
स्पष्टीकरण:
•
पर्याय (१) चे विश्लेषण:
•
'पाणउतारा करणे': या वाक्प्रचाराचा अर्थ 'अपमान करणे, मानभंग करणे किंवा तेजोभंग करणे' असा होतो.
•
वाक्यात म्हटले आहे की 'उपकार केले म्हणून कृतज्ञ बनून पाणउतारा केला'—उपकारकर्त्याचा आदर केला जातो, अपमान (पाणउतारा) केला जात नाही! त्यामुळे हा वाक्यातील उपयोग अर्थदृष्ट्या पूर्णपणे विसंगत व परस्परविरोधी आहे.
•
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (योग्य वापर):
•
पर्याय (२) 'शहानिशा करणे': खात्री करणे (योग्य).
•
पर्याय (३) 'मेतकूट जमणे': घनिष्ठ मैत्री होणे (योग्य).
•
पर्याय (४) 'पाणी पाजणे': पराभूत करणे (योग्य).
•
म्हणून अचूक उत्तर पर्याय (१) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: 'पाणउतारा करणे' = अपमान करणे. 'कृतज्ञ बनून पाणउतारा केला' हे विधान परस्परविरोधी असल्याने चुकीचा वापर ठरते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) त्यांनी त्याच्यावर इतके उपकार केले, की कृतज्ञ बनून त्याने त्यांचा पाणउतारा केला.
Explanation:
•
Analysis of Option (1):
•
'पाणउतारा करणे': Idiomatically means 'to humiliate, insult, or dishonor someone'.
•
Asserting that someone 'became grateful and therefore humiliated them' (पाणउतारा केला) is an inherent semantic contradiction. Hence, this represents an inconsistent usage.
•
Analysis of other options:
•
Option (2) 'शहानिशा करणे': Verifying (Correct).
•
Option (3) 'मेतकूट जमणे': Deep friendship (Correct).
•
Option (4) 'पाणी पाजणे': Defeating an opponent (Correct).
•
Therefore, Option (1) is the inconsistent pair.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC Exam Tip: 'पाणउतारा करणे' means humiliating someone; it cannot be coupled with gratitude.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) त्यांनी त्याच्यावर इतके उपकार केले, की कृतज्ञ बनून त्याने त्यांचा पाणउतारा केला. (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) त्यांनी त्याच्यावर इतके उपकार केले, की कृतज्ञ बनून त्याने त्यांचा पाणउतारा केला.**[/gold]
⚠️ पर्याय (2) मालाची शहानिशा करूनच माल ताब्यात घ्या. (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) त्या दोघांचे चांगलेच मेतकूट जमले आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) त्यांनी त्याला चांगलेच पाणी पाजले. (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग घटक चाचणी
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'त्यांनी त्याच्यावर इतके उपकार केले, की कृतज्ञ बनून त्याने त्यांचा पाणउतारा केला.' हे असून ते 'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'वाक्प्रचार व त्यांचा वाक्यात सुयोग्य उपयोग' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.