🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Group C Pre 2022 MEDIUM

कोणत्या राष्ट्रीय सभेच्या अधिवेशनात दोन गट पुन्हा एकत्र आले?

EN In which Session of National Congress the two groups came together again?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
सुरत अधिवेशन
Surat Session
B
लखनौ अधिवेशन
Lucknow Session
C
फैजपूर अधिवेशन
Faizpur Session
D
अलाहाबाद अधिवेशन
Allahabad Session
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✅ उत्तर: लखनौ अधिवेशन आहे

📌 प्रमुख घटक:

• लखनौ करार हा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग (AIMLM) यांच्यात डिसेंबर 1916 मध्ये लखनौ येथे झालेल्या दोन्ही पक्षांच्या संयुक्त अधिवेशनात झालेला करार होता.
• मुस्लिम लीगच्या नेत्यांनी भारतीय स्वायत्ततेच्या मागणीसाठी काँग्रेसच्या आंदोलनात सामील होण्याचे मान्य केले.
• मजुमदार यांचा जन्म बंगाल अध्यक्षपदाच्या फरीदपूर जिल्ह्यातील सांदिया या गावात झाला.
• त्यांनी 1899 मध्ये बर्दवान येथील बंगाल प्रांतीय परिषदेचे तसेच कलकत्ता येथे 1910 च्या परिषदेचे अध्यक्षपद भूषवले.
• 1916 मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या 31 व्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी काम केले होते जेथे काँग्रेस आणि मुस्लिम लीग यांच्यात प्रसिद्ध लखनौ करार झाला होता.
• तसेच काँग्रेस पक्षातील नरमपंथी आणि अतिरेकी पुन्हा एकदा एकत्र आले.

📘 अतिरिक्त माहिती:

• 1916 मध्ये दोन्ही पक्षांकडून ब्रिटीशांना मागण्या सादर केल्या:
• परिषदेवर निवडून आलेल्या जागांची संख्या वाढवायला हवी.
• परिषदामध्ये मोठ्या बहुमताने मंजूर झालेले कायदे/हालचाली ब्रिटीश सरकारने बंधनकारक म्हणून स्वीकारले पाहिजेत.
• प्रांतातील अल्पसंख्याकांचे संरक्षण केले पाहिजे.
• सर्व प्रांतांना स्वायत्तता द्यावी.
• कार्यकारिणीला न्यायव्यवस्थेपासून वेगळे करणे.
• कार्यकारी परिषदेच्या सदस्यांपैकी किमान निम्मे सदस्य निवडून येत आहेत, विधान परिषदेत बहुसंख्य सदस्य निवडून आले आहेत.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✅ Answer: Lucknow Session

📌 Key Highlights:

• The Lucknow Pact was an agreement reached between the Indian National Congress and the Muslim League (AIMLM) at a joint session of both parties held in Lucknow in December 1916.
• The Muslim League leaders agreed to join the Congress movement demanding Indian autonomy.
• Majumdar born in Sandiya, a village in Bengal Presidency's Faridpur district.
• He presided over the 1899 Bengal Provincial Conference at Burdwan as well as the 1910 Conference in Calcutta.
• He had served as the president of the 31st session of the Indian National Congress in 1916 where the famous Lucknow Pact was signed between the Congress and the Muslim league.
• It is also moderates and extremists of the Congress party came together once again.

📘 Additional Context:

• Demands presented to the British from both parties in 1916:
• ​The number of elected seats on the councils should be increased.
• Laws/Motions which were passed by large majorities in the councils should be accepted as bindings by the British Government.
• Minorities in the provinces should be protected.
• All provinces should be granted autonomy.
• Separating the executive from the judiciary.
• At least half of the members of the Executive Council being elected, the Legislative council having a majority of elected members.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) सुरत अधिवेशन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) लखनौ अधिवेशन (अचूक उत्तर): संबंधित अभ्यासक्रम, संदर्भ पुस्तके व आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार हा पर्याय पूर्णतः अचूक ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फैजपूर अधिवेशन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) अलाहाबाद अधिवेशन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book युरोपियनांचे भारतात आगमन

१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 १४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले.
2 भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती).
3 फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले.
4 अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते.
5 ३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →