अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2014 MEDIUM

अर्थव्यवस्थेत सार्वजनिक क्षेत्रावर लक्ष कमी करणे व खाजगी क्षेत्राचा विकास करणे यावर सर्वप्रथम भर ........ यांनी दिला

EN The reduction of focus on the public sector and the development of the private sector in the economy was first emphasized by:
A
पंतप्रधान इंदिरा गांधी. Prime Minister Indira Gandhi
B
पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी. Prime Minister Atal Bihari Vajpayee
✓
पंतप्रधान राजीव गांधी. Prime Minister Rajiv Gandhi
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
पंतप्रधान मनमोहन सिंग. Prime Minister Manmohan Singh
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (3) पंतप्रधान राजीव गांधी.

सविस्तर स्पष्टीकरण:

1. भारताने १९५० च्या दशकात स्वीकारलेल्या नेहरूप्रणीत मॉडेलमध्ये सार्वजनिक क्षेत्राला अर्थव्यवस्थेच्या 'कमांडिंग हाईट्स' (Commanding Heights) वर ठेवले होते.
2. परंतु १९८० च्या दशकात, विशेषतः पंतप्रधान राजीव गांधी (१९८४-१९८९) यांच्या कार्यकाळात सर्वप्रथम सार्वजनिक क्षेत्रावरील भार कमी करून खाजगी क्षेत्राच्या विकासावर, संगणकीकरण, दूरसंचार क्रांती आणि आर्थिक उदारीकरणावर (Early Liberalisation) भर देण्यात आला.
3. या धोरणातूनच पुढे १९९१ च्या व्यापक एलपीजी (LPG - खाजगीकरण, उदारीकरण व जागतिकीकरण) सुधारणांचा पाया रचला गेला.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

१९८५ मध्ये राजीव गांधी सरकारने नवीन औद्योगिक धोरण आणि संगणक धोरण जाहीर केले, ज्यात लायसन्स राज शिथिल करण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर २४ जुलै १९९१ रोजी पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव आणि अर्थमंत्री डॉ. मनमोहन सिंग यांनी 'नवीन औद्योगिक धोरण १९९१' जाहीर केले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Prime Minister Rajiv Gandhi.

Detailed Explanation:

1. Under the post-independence Nehru-Mahalanobis framework, the public sector occupied the "commanding heights" of the economy.
2. In the mid-1980s, Prime Minister Rajiv Gandhi (1984–1989) initiated the first major shift towards reducing public sector dominance, actively encouraging private sector entrepreneurship, telecom modernization, electronics, and early industrial de-licensing.
3. This early structural pivot laid the groundwork for the landmark LPG (Liberalisation, Privatisation, and Globalisation) reforms of 1991.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The mid-1980s policy shift under Rajiv Gandhi is known as 'Liberalisation 1.0'. Full-fledged structural adjustment and comprehensive de-licensing occurred on July 24, 1991 under P.V. Narasimha Rao and Dr. Manmohan Singh.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →