थॉमस माल्थस यांनी लोकसंख्या वाढीचा सिद्धांत कोणत्या साली मांडला ?
EN
In which year did Thomas Robert Malthus propound his famous theory of population growth?
योग्य उत्तर पर्याय १ (1798) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
थॉमस रॉबर्ट माल्थस (Thomas Robert Malthus):
•
ब्रिटिश अर्थशास्त्रज्ञ आणि लोकसंख्याशास्त्रज्ञ थॉमस रॉबर्ट माल्थस यांनी १७९८ मध्ये 'An Essay on the Principle of Population' या नावाचा आपला जगप्रसिद्ध ग्रंथ प्रकाशित केला.
•
यामध्ये त्यांनी लोकसंख्या वाढीचा शास्त्रीय सिद्धांत मांडला, ज्यानुसार लोकसंख्या भूमितीय गतीने वाढते आणि अन्नधान्य अंकगणितीय गतीने वाढते.
•
लोकसंख्या नियंत्रणासाठी त्यांनी दोन प्रकारचे उपाय सुचवले:
१)
प्रतिबंधात्मक उपाय (Preventive Checks): उशिरा विवाह, नैतिक संयम, ब्रह्मचर्य.
२)
नैसर्गिक उपाय (Positive Checks): दुष्काळ, रोगराई, साथीचे आजार, युद्धे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
थॉमस माल्थस यांचा 'लोकसंख्या सिद्धांत': १७९८. ग्रंथ: 'An Essay on the Principle of Population'.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (1798).
Explanation:
•
Thomas Robert Malthus:
•
English economist and demographer who published his seminal work, *An Essay on the Principle of Population*, in 1798.
•
He formulated the classical Malthusian demographic model positing that unconstrained population expands in a geometric ratio (1, 2, 4, 8, 16...) while subsistence food supply increases only in an arithmetic ratio (1, 2, 3, 4, 5...).
•
He proposed two checks on population:
1)
Preventive checks: Deliberate human moral restraint, late marriage, and celibacy.
2)
Positive checks: Premature mortality induced by nature via wars, pestilence, epidemics, and severe famine.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Thomas Malthus's Population Essay was published in 1798 (*An Essay on the Principle of Population*).