अर्थव्यवस्था व नियोजन STI Mains 2015 MEDIUM

अप्रत्यक्ष करांचा समाजावर .......... परिणाम होतो.

EN Indirect taxes have a .......... effect on the society.
A
पुरोगामी Progressive
B
न्याय justice
✓
प्रतिगामी Regressive
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
प्रमाणशीर Proportionate
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर प्रतिगामी आहे.

स्पष्टीकरण:

• प्रतिगामी कर (Regressive Tax):
• अप्रत्यक्ष कर हे स्वभावाने प्रतिगामी (Regressive) असतात.
• कारण: जेव्हा एखादी वस्तू (उदा. साबण, साखर, कपडे) बाजारात विकली जाते, तेव्हा श्रीमंत व्यक्ती असो वा गरीब व्यक्ती, दोघांनाही त्यावर एकसारखाच कर भरावा लागतो.
• गरिबांचे उत्पन्न कमी असल्याने या कराचा त्यांच्या एकूण उत्पन्नाशी असलेला हिस्सा श्रीमंतांच्या तुलनेत खूप जास्त असतो. म्हणजेच उत्पन्न वाढते तसा करभाराचा प्रत्यक्ष भार उत्पन्नाच्या प्रमाणात कमी होतो.
• याउलट, प्रत्यक्ष कर (आयकर) हे पुरोगामी (Progressive) असतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अप्रत्यक्ष करांचे प्रतिगामी स्वरूप सौम्य करण्यासाठी जीवनावश्यक वस्तूंवर कर दर शून्य (0%) किंवा कमी (5%) ठेवला जातो, तर चैनीच्या वस्तूंवर उच्च कर (28%) आकारला जातो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Regressive.

Explanation:

• Regressive Effect of Indirect Taxes:
• Indirect taxes are inherently regressive in their economic incidence.
• Reason: When an indirect levy (like excise, VAT, or GST) is imposed on a consumer commodity, all buyers pay the exact same absolute tax amount irrespective of their income or wealth.
• Because lower-income individuals spend a significantly greater fraction of their income on basic consumption compared to the wealthy, the tax takes a larger percentage of a poor person's income than a rich person's.
• In contrast, direct income taxes with graduated slabs are progressive.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

To counteract this regressive effect, differential tax slabs are used in GST—exempting staple food grains while taxing luxury cars and sin goods at 28% plus cess.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →