सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

______ ट्रान्सजेनिक वनस्पतीमध्ये तीव्र विषाणू प्रतिकार निर्माण करते.

EN ______ induces strong virus resistance in the transgenic plant.
✓
RNA सायलेंसिंग RNA silencing
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
ट्रान्सडक्शन Transduction
C
संकरण Hybridization
D
वनस्पती प्रजनन Plant breeding
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (1) RNA सायलेंसिंग (RNA silencing / RNAi)

स्पष्टीकरण:

जनुकीय रूपांतरित (Transgenic) वनस्पतींमध्ये विषाणू, बुरशी किंवा सूत्रकृमींविरुद्ध तीव्र प्रतिकारक्षमता निर्माण करण्यासाठी 'RNA सायलेंसिंग' (RNA Silencing / RNA Interference - RNAi) हे तंत्रज्ञान वापरले जाते:

• पद्धत: यामध्ये विषाणूच्या आरएनएशी पूरक असणारा दुहेरी धाग्यांचा आरएनए (dsRNA) वनस्पती पेशीत तयार केला जातो.
• हा dsRNA पेशीतील 'डायसर' (Dicer) आणि 'RISC' संकुलाच्या साहाय्याने विषाणूच्या mRNA चे तुकडे तुकडे करून त्याला निष्क्रिय (Silence) करतो, ज्यामुळे विषाणू प्रथिनांची निर्मिती करू शकत नाही.
• टोमॅटो, तंबाखू आणि बटाटा पिकात सूत्रकृमी व विषाणू प्रतिकारासाठी हे तंत्र अत्यंत यशस्वी ठरले आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

RNA हस्तक्षेपाच्या (RNAi) शोधासाठी अँड्र्यू फायर (Andrew Fire) आणि क्रेग मेलो (Craig Mello) यांना 2006 चा नोबेल पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) RNA silencing (RNA Interference / RNAi)

Explanation:

In molecular biotechnology, engineered resistance against plant viruses and parasitic nematodes is achieved through RNA Silencing (RNA Interference - RNAi):

• Mechanism: Introducing a transgene designed to transcribe a hairpin double-stranded RNA (dsRNA) complementary to a critical viral mRNA sequence.
• The host plant's ribonuclease enzyme Dicer cleaves dsRNA into small interfering RNAs (siRNAs). These guide the RISC (RNA-Induced Silencing Complex) to specifically target and degrade the invading viral mRNA, blocking translation.
• Famous agricultural applications include engineering tobacco resistance against root-knot nematode *Meloidogyne incognita*.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

American geneticists Andrew Fire and Craig Mello were awarded the 2006 Nobel Prize in Physiology or Medicine for discovering RNA interference.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →