विकसनशील देशांमधील चलनवाढ खालीलपैकी कोणती चलनवाढ म्हणून ओळखतात?
EN
Inflation in developing countries is known as inflation which of the following?
योग्य उत्तर पर्याय (३) संरचनात्मक चलनवाढ हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
संरचनात्मक चलनवाढ (Structural Inflation): विकसनशील व अल्पविकसित देशांमध्ये केवळ पैशाच्या पुरवठ्यामुळे नव्हे, तर अर्थव्यवस्थेतील मूलभूत संस्थात्मक व संरचनात्मक त्रुटींमुळे (Structural Rigidities/Bottlenecks) भाववाढ होते.
•
विकसनशील देशांमधील संरचनात्मक अडचणी:
1.
शेती क्षेत्रातील उत्पादन तंत्राची मागासलेपणा आणि मान्सूनवरील अवलंबित्व (अन्नधान्याचा तुटवडा).
2.
पायाभूत सुविधांचा (रस्ते, वीज, साठवणूक, वाहतूक) अभाव.
3.
परकीय चलनाची टंचाई आणि आयातीवरील बंधने.
4.
साठेबाजी आणि एकाधिकारशाही बाजारपेठा.
•
या संरचनात्मक अडथळ्यांमुळे मागणी वाढताच पुरवठा वेगाने वाढू शकत नाही आणि किंमती वाढतात.
•
हा सिद्धांत गुन्नार म्यिरदाल, पाउल स्ट्रीटन आणि सेल्सो फुर्तादो यांसारख्या संरचनावादी अर्थशास्त्रज्ञांनी मांडला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतासारख्या विकसनशील देशात अन्नधान्य आणि भाज्यांच्या किंमती वाढण्यामागे मान्सूनची अनिश्चितता आणि पुरवठा साखळीतील दोष (संरचनात्मक घटक) हे प्रमुख कारण मानले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3): Structural inflation.
Explanation:
•
Structural Inflation: In developing countries, inflation is largely driven not merely by excessive monetary expansion, but by rigidities and bottlenecks inherent in their economic structure.
•
Key structural bottlenecks in developing economies include:
1.
Agricultural bottlenecks: Low productivity, dependence on monsoon, and inadequate storage causing food supply shocks.
2.
Infrastructural bottlenecks: Deficiencies in transportation, electricity, ports, and cold storage leading to high logistics costs.
3.
Foreign exchange constraints: Import dependency for critical inputs like petroleum and capital equipment.
4.
Imperfect markets: Monopolistic middlemen, cartelization, and hoarding.
•
These structural rigidities prevent aggregate supply from expanding smoothly in response to rising demand.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The structuralist theory of inflation was prominently developed by Latin American economists (e.g., Raúl Prebisch, Celso Furtado) to explain persistent high inflation in developing countries despite tight fiscal/monetary controls.