🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण ASO Mains 2012 MEDIUM

'ए' हा स्वर कोणत्या प्रकारात मोडतो?

EN Into which category does the vowel 'ए' (e) fall?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

विजातीय स्वर

Heterogeneous vowel (Vijatiya Swar)

संयुक्त स्वर

Compound vowel (Sanyukta Swar)

दीर्घ स्वर

Long vowel (Deergha Swar)

व्यंजनयुक्त स्वर

Consonant-linked vowel

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) संयुक्त स्वर

### विस्तृत स्पष्टीकरण:

• संयुक्त स्वर 'ए':

• 'ए' या स्वराची निर्मिती दोन भिन्न स्वरांच्या संयोगातून होते:

\text{अ} + \text{इ} / \text{ई} = \text{ए}

• दोन विजातीय स्वर एकत्र येऊन बनलेल्या स्वराला 'संयुक्त स्वर' म्हणतात, म्हणून 'ए' हा संयुक्त स्वर आहे.

### इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (1) विजातीय स्वर: दोन स्वरांची तुलना करताना (उदा. अ आणि इ) ते विजातीय ठरतात, पण एका स्वतंत्र स्वराचे वर्गीकरण 'विजातीय स्वर' असे होत नाही.

• पर्याय (3) दीर्घ स्वर: सजातीय स्वरांच्या संयोगाने बनणारे (आ, ई, ऊ) दीर्घ स्वर मानले जातात.

• पर्याय (4) व्यंजनयुक्त स्वर: असा कोणताही अधिकृत व्याकरण प्रकार अस्तित्वात नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: मराठीतील चार संयुक्त स्वर: ए, ऐ, ओ, औ. उच्चारदृष्ट्या हे सर्व दीर्घ मानले जातात, परंतु निर्मितीच्या आधारावर त्यांचे मुख्य वर्गीकरण 'संयुक्त स्वर' असेच होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Compound vowel (Sanyukta Swar)

### Detailed Explanation:

• Compound Vowel 'ए' (e):

• The vowel 'ए' is synthesized from two heterogeneous vowels:

\text{a} + \text{i} / \text{ī} = \text{e}

• Hence, its structural classification is definitively a Sanyukta Swar (Diphthong / Compound Vowel).

### Analysis of Other Options:

• Option (1) Vijatiya Swar: Refers to relative pairing between two disparate sounds, not an isolated category.

• Option (3) Long vowel: 'आ', 'ई', 'ऊ' are pure lengthened vowels formed homogeneously.

• Option (4): Non-standard classification.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip: The 4 compound vowels (ए, ऐ, ओ, औ) are universally bimoraic (long in duration), but categorized by genetic derivation as *Sanyukta Swar*.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) विजातीय स्वर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) संयुक्त स्वर (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) संयुक्त स्वर**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) दीर्घ स्वर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) व्यंजनयुक्त स्वर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने घटक चाचणी

quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book मराठी भाषा व व्याकरण: मराठी वर्णमाला

मराठी भाषेची वर्णमाला ही देवनागरी लिपीवर आधारित आहे. ६ नोव्हेंबर २००९ च्या महाराष्ट्र शासनाच्या निर्णयानुसार मराठी वर्णमालेत ५२ वर्णांचा समावेश करण्यात आला आहे. स्पर्धा परीक्षेत वर्णमालेवर हमखास २ ते ३ प्रश्न विचारले जातात.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	मुखावाटे निघणाऱ्या मूलध्वनींना 'वर्ण' असे म्हणतात. हे वर्ण जेव्हा लिहून ठेवले जातात तेव्हा त्यांना 'अक्षरे' म्हणतात.
2	आधुनिक मराठी वर्णमालेत एकूण ५२ वर्ण आहेत (पूर्वी ४८ वर्ण होते).
3	स्वर (१४): अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ॡ, ए, ऐ, ओ, औ आणि इंग्रजीतून आलेले 'अॅ' व 'ऑ'.
4	स्वरादी (२): अनुस्वार (ं) आणि विसर्ग (:).
5	व्यंजने (३४): क ते ळ पर्यंत एकूण ३४ व्यंजने आहेत. व्यंजनांचा उच्चार करताना शेवटी 'अ' या स्वराचे साहाय्य घ्यावे लागते.
6	विशेष संयुक्त व्यंजने (२): 'क्ष' (क् + ष् + अ) आणि 'ज्ञ' (द् + न् + य् + अ). यांना म. पां. सबनीस यांनी वर्णमालेत स्थान दिले.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'संयुक्त स्वर' हे असून ते 'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'वर्णविचार: स्वर, स्वरादी, व्यंजने व उच्चारस्थाने' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

'ए' हा स्वर कोणत्या प्रकारात मोडतो?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन