............... हे संगणकाचे साधन अर्थविभागामध्ये अंदाजपत्रक तयार करणे, क्रियाकलाप आधारित मूल्य ठरविणे, आर्थिक कामगिरीचे विश्लेषण आणि आर्थिक गोष्टींचा नमुना/साचा तयार करण्यासाठी वापरले जाते.
EN
............... is a computer tool used in finance departments for budgeting, activity-based costing, analyzing financial performance, and financial modeling.
योग्य उत्तर: पर्याय (3) ओलॅप (OLAP - Online Analytical Processing)
सविस्तर विश्लेषण:
•
OLAP (ऑनलाइन ॲनालिटिकल प्रोसेसिंग):
•
OLAP चा पूर्ण विस्तार: 'Online Analytical Processing'.
•
हे एक प्रगत संगणकीय विश्लेषणात्मक साधन (Software tool) असून ते डेटा वेअरहाऊस (Data Warehouse) मधील प्रचंड बहुमितीय डेटाचे (Multidimensional data) जलद गतीने विश्लेषण करण्यासाठी वापरले जाते.
•
वित्त विभागातील उपयोग:
•
१) अंदाजपत्रक तयार करणे (Budgeting & Forecasting): विविध विभागांच्या ऐतिहासिक खर्चाचे विश्लेषण करून भविष्यातील अर्थसंकल्पीय तरतुदी निश्चित करणे.
•
२) क्रियाकलाप आधारित मूल्य ठरविणे (Activity-Based Costing - ABC): सरकारी योजनांच्या प्रत्येक घटकाचा वास्तविक खर्च शोधणे.
•
३) आर्थिक कामगिरीचे विश्लेषण (Financial Performance Analysis): महसूल जमा आणि वित्तीय तूट यांचे विश्लेषण करणे.
•
४) आर्थिक गोष्टींचा नमुना/साचा तयार करणे (Financial Modeling).
•
OLAP मुळे डेटा स्लाइसिंग (Slicing), डायसिंग (Dicing), ड्रिल-डाऊन (Drill-down) आणि रोल-अप (Roll-up) करणे शक्य होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
OLTP (Online Transaction Processing) हे दैनंदिन आर्थिक नोंदींसाठी (व्यवहारांसाठी) वापरले जाते, तर OLAP हे वरिष्ठ व्यवस्थापनाला धोरणात्मक निर्णयांसाठी आणि आर्थिक विश्लेषणासाठी वापरले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) OLAP (Online Analytical Processing)
Detailed Analysis:
•
OLAP (Online Analytical Processing):
•
OLAP is a business intelligence computing approach that enables users to easily and selectively extract and view multi-dimensional data from different perspectives.
•
Role in Finance & Budgeting:
•
Used extensively by finance departments and government treasuries for:
•
Multi-year budget formulation, revenue forecasting, and expenditure trend projections.
•
Activity-Based Costing (ABC) and financial variance analysis.
•
Sophisticated financial modeling and what-if scenario simulations.
•
Key multidimensional operations include Slicing, Dicing, Drilling down/up, and Pivoting across hierarchical dimensions (department, fund head, fiscal quarter).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Contrast: OLTP handles day-to-day transactional database operations (high-concurrency writes), whereas OLAP powers analytical reporting and complex multi-dimensional data queries.