...............हा मृदा तयार होण्याच्या प्रक्रियेतील अतिशय क्रियाशील घटक आहे.
मृदाशास्त्रज्ञ हान्स जेनी (Hans Jenny) यांच्या सिद्धांतानुसार मृदा निर्मितीचे घटक (S = f(cl, o, r, p, t)):
यामुळे 'हवामान' (Climate) हा मृदा निर्मितीतील सर्वात गतिशील आणि क्रियाशील घटक आहे.
मृदा निर्मिती घटक: रशियन शास्त्रज्ञ डोकुचाएव्ह आणि हान्स जेनी यांच्या मते हवामान (तपमान व पर्जन्य) हा खडकांचे अपक्षय घडवणारा सर्वात सक्रिय घटक आहे, ज्यामुळे एकाच मूळ खडकापासून वेगवेगळ्या हवामानात वेगवेगळ्या मृदा तयार होतात.
According to Hans Jenny's classical soil formation equation (S = f(Cl, O, R, P, T)):
Therefore, 'Climate' (हवामान) is the most powerful active factor governing soil genesis through weathering, leaching, and mineral crystallization.
Pedology Principles: Climate (temperature and precipitation patterns) dictates the speed and chemical nature of weathering, making it the principal active determinant in soil profile maturation.