............ यांनी 'महारवतने रद्द करण्याची आज्ञा केली?
EN
............ issued an order abolishing Mahar Vatans.
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (छत्रपती शाहू महाराज)
स्पष्टीकरण:
•
महार वतने रद्द करण्याची आज्ञा: राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांनी कोल्हापूर संस्थानात २५ जून १९१८ रोजी ऐतिहासिक हुकूम (फरमान) काढून 'महार वतने' (Mahar Vatans) पूर्णपणे रद्द केली.
•
महार वतनाचा अन्याय: मध्ययुगीन काळापासून महार समाजाला गावकीच्या कामासाठी (जसे गावाचा पहारा, प्रेतांची विल्हेवाट, दवंडी पिटणे, सरकारी अधिकाऱ्यांची मोफत सेवा) अत्यंत कमी व निकृष्ट जमिनीची वतने दिली गेली होती. या वतनाच्या नावाखाली संपूर्ण समाजाला वेठबिगारी व गुलामगिरीत ठेवले गेले होते.
•
शाहू महाराजांनी क्रांतिकारी आदेश काढून:
1.
महार समाजाची ही वेठबिगारी व गुलामगिरीची वतने कायमची रद्द केली.
2.
ती वतनी जमीन थेट महार शेतकऱ्यांच्या नावावर स्वतंत्र रयतवारी पद्धतीने मालकी हक्काने (मालकी जमीन म्हणून) करून दिली.
3.
सरकारी कामासाठी त्यांना रोख वेतन देण्याचा नियम केला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्वातंत्र्योत्तर काळात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या प्रेरणेने संपूर्ण महाराष्ट्रात महार वतने रद्द करण्याचा कायदा अखेर १९५८ मध्ये संमत झाला; परंतु शाहू महाराजांनी कोल्हापुरात हे चाळीस वर्षे आधीच (१९१८ मध्ये) करून दाखवले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Chhatrapati Shahu Maharaj)
Explanation:
•
On 25 June 1918, Rajarshi Chhatrapati Shahu Maharaj promulgated a historic royal decree abolishing the feudal system of Mahar Vatans throughout Kolhapur State.
•
Feudal Injustice of Mahar Vatan: For centuries, untouchable Mahars were bonded to village servitude (*Vethbigar*)—performing night watch, messenger duties, and disposal of carcasses—in exchange for tiny tracts of inferior inam lands. This tied entire generations to bonded servility.
•
Shahu Maharaj's decree:
1.
Completely liquidated hereditary servitude and forced village labour.
2.
Converted the vatan lands into full Ryotwari proprietary ownership directly registered in the names of the Mahar cultivators.
3.
Mandated that any civic services must be remunerated with fair cash wages.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
While the Bombay Legislature formally abolished Mahar Vatans across Maharashtra in 1958 under Dr. Ambedkar's legacy, Shahu Maharaj had pioneered this agrarian emancipation 40 years earlier in 1918.