न्या. रानडे यांनी एका भाषणात महात्मा फुले यांच्या भारतीय राष्ट्रीय सभेला असलेल्या विरोधाबाबत नाराजी व्यक्त केली होती. महात्मा फुले यांनी कोणत्या ग्रंथातून या भाषणाला उत्तर दिले ?
EN
Justice Ranade had, in a speech, expressed his dissatisfaction about Mahatma Phule’s opposition to the Indian National Congress. In which tract did Mahatma Phule respond to this speech?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (इशारा)
सविस्तर विश्लेषण:
•
'इशारा' (१८८५): ऑक्टोबर १८८५ मध्ये महात्मा जोतीराव फुले यांनी 'इशारा' (A Warning) ही ऐतिहासिक पुस्तिका/निबंध लिहून प्रसिद्ध केला.
•
रानड्यांच्या भाषणाचा संदर्भ: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या (राष्ट्रीय सभा) स्थापनेच्या पूर्वसंध्येला न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांनी पुण्यात भाषण करताना, सत्यशोधक समाज व बहुजन नेते राष्ट्रीय सभेला पाठिंबा देत नसल्याबद्दल नाराजी व्यक्त केली होती.
•
महात्मा फुल्यांचे सडेतोड उत्तर: महात्मा फुल्यांनी 'इशारा' या ग्रंथातून न्यायमूर्ती रानडे यांच्या या भूमिकेचा कडक शब्दांत समाचार घेतला.
•
फुल्यांचा युक्तिवाद:
•
जोपर्यंत देशातील ९० टक्के शेतकरी, अस्पृश्य, मजूर आणि अज्ञानी जनता दारिद्र्यात व अज्ञानात पिचत आहे, तोपर्यंत मुठभर उच्चवर्णीय, वकील व सावकारांनी एकत्र येऊन स्थापन केलेल्या सभेला 'राष्ट्रीय सभा' (National Congress) म्हणण्याचा नैतिक अधिकार नाही.
•
आधी बहुजन समाजाला शिक्षण, समता आणि मानवी हक्क द्या; त्यानंतरच खऱ्या अर्थाने एकात्म राष्ट्र निर्माण होऊ शकेल.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
१८८५ च्या डिसेंबरमध्ये मुंबईत राष्ट्रीय काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन भरले, ज्याला महात्मा फुले उपस्थित राहिले नाहीत.
•
महात्मा फुल्यांनी १८८९ च्या मुंबई काँग्रेस अधिवेशनाबाहेर शेतकऱ्यांची दुरवस्था दाखवणारा शेतकऱ्याचा प्रचंड पुतळा उभा केला होता.
•
महात्मा फुल्यांच्या इतर प्रमुख ग्रंथांमध्ये 'गुलामगिरी' (१८७३), 'शेतकऱ्याचा असूड' (१८८३) आणि 'सार्वजनिक सत्य धर्म' (१८९१) यांचा समावेश होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Ishara)
Detailed Analysis:
•
'Ishara' (1885): In October 1885, on the eve of the founding of the Indian National Congress, Mahatma Jyotirao Phule penned the tract titled 'Ishara' (A Warning).
•
Context of Ranade's Speech: Justice Mahadev Govind Ranade had delivered a public address in Pune expressing regret and discontent over the reluctance of Satyashodhak leaders and lower-caste reformers to join and support the upcoming Indian National Congress.
•
Phule's Hard-Hitting Rebuttal: Mahatma Phule issued *Ishara* as an explicit, trenchant counter-argument to Ranade's speech.
•
Core Argument: Phule asserted that an elite assembly organized predominantly by high-caste professionals, lawyers, and landlords—completely disconnected from the illiterate, impoverished 90% peasant and untouchable masses—could never legitimately claim to be a 'National' representative body. True nationhood required the eradication of caste privilege and universal education first.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
At the 1889 Bombay session of the Indian National Congress, Phule placed a colossal, ragged effigy of a starving Indian peasant outside the pavilion to compel delegates to confront rural distress.
•
Phule's foundational ideological works include *Gulamgiri* (1873), *Shetkaryacha Asud* (1883), and *Sarvajanik Satya Dharma Pustak* (1891).