🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable (Navi Mumbai) 22 Sept 2021 Official Paper 2021 MEDIUM

कवी कुसुमाग्रज यानी जिवनलहरी या मात्रावृत्ताची रचना करताना सहा मात्रांच्या एका गटाला ______ असे नांव दिले.

EN Kavi Kusumagraja, while composing the Matravta called Jivanlahari, gave the name ______ to a group of six Matras.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
प्रभा
Prabha
B
भृंग
beetle
C
करणी
to do
D
मुद्रिक
printed
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) [भृंग]

स्पष्टीकरण:

उत्तर- भृंग

कवी कुसुमाग्रज (विष्णु वामन शिरवाडकर) यांनी "जीवनलहरी" या कवितेचे रचनाविधान करताना त्यांनी एक वैशिष्ट्यपूर्ण मात्रावृत्ताचा उपयोग केला आहे. त्यासाठी त्यांनी सहा मात्रांच्या एका गटाला 'भृंग' असे नाव दिले आहे.

कवितेच्या छंद रचनात गट या संकल्पनेचा उपयोग करणे असेल, तर कवी कुसुमाग्रज यांनी सहा मात्रांच्या गटाची रचना कशी केली हे महत्वाचे आहे. 'मात्रा' म्हणजे एका शब्दातील उच्चाराच्या वेळापत्रकातील लघु आणि गुरु स्वरांचे परिमाण. यातील सहा मात्रा एकत्र आल्यावर त्या 'भृंग' नावाच्या पंक्तीत वर्गीकृत झाल्या आहेत.

ते 'भृंग' असे नाव कसे योग्य ठरते याचे स्पष्टीकरण म्हणजे एक प्रकारचा जीवंततेचा प्रतीक आहे. 'भृंग' म्हणजे एक प्रकारचा कीटक किंवा मधमाशी जी फुलांच्या आजुबाजुने आवाज करत फिरते. त्याचप्रमाणे, कविता लिहिताना या गटाने एक सुंदर, संगीतात्मक गुण निर्माण करणे अपेक्षित आहे.

उदाहरणार्थ: शब्दांश, मात्रांच्या योगाने गट तयार करणे म्हणजे छंद रचना ज्यात निर्विवाद नित्यं संगीतात्मकता असते. यातील 'भृंग' शब्दाचा वापर कवीने करण्यात यातील भावनात्मकता आणि सातत्य दर्शवतो.

याने एक सुंदर आणि प्रभावी काव्य गध निर्माण होते, ज्याच्या माध्यमातून कविता जीवनाची लहरी दाखवणारी आहे. कुसुमाग्रज यांनी ही नामकरण केली कारण सहा मात्रांचा गट एक संगीतात्मकता आणि लय प्रस्तुत करते जी 'भृंग' या संकल्पनेशी सारखी आहे.

म्हणून: कवी कुसुमाग्रज यांनी सहा मात्रांच्या एका गटाला 'भृंग' असे नाव दिले, हे त्यांच्या कवितात्मक रचनात्मक विधानाच्या लयबद्ध योग्यतेचे प्रतीक आहे.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'प्रभा' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 2 (अचूक उत्तर): 'भृंग' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
• पर्याय 3: 'करणी' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 4: 'मुद्रिक' हा पर्याय चुकीचा आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: मराठी व्याकरणातील शब्दसिद्धी (तत्सम, तद्भव, देशी, परभाषीय) आणि म्हणी-वाक्प्रचार यांवर दरवर्षी थेट गुण मिळवून देणारे प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) [beetle]

Explanation:

Answer- Beetles

Poet Kusumagraja (Vishnu Vaman Shirwadkar) while composing the poem "Jeevanlahari" has used a characteristic cadence. For this he has given the name 'Bhringa' to a group of six.

If the concept of group is to be used in the stanza structure of poetry, it is important how the poet Kusumagraja structured the group of six stanzas. 'Matra' refers to the quantity of minor and major vowels in the syllable schedule of a word. When these six quantities are combined, they are classified into a row called 'Bhringa'.

An explanation of how the name 'beetle' is appropriate is that it symbolizes a kind of vitality. A 'beetle' is a type of insect or bee that buzzes around flowers. Likewise, this group is expected to create a beautiful, musical quality when writing poetry.

For example: the grouping of syllables, matras, is a chanda composition which has an undeniable musicality. The use of the word 'beetle' in this shows the sentimentality and consistency in the poet's use.

This creates a beautiful and effective poetic prose, through which the poem depicts the whims of life. Kusumagraja gave this name because the group of six matras presents a musicality and rhythm that is similar to the concept of 'Bhringa'.

Hence: Poet Kusumagraja named a group of six stanzas as 'Bhringa', symbolizing the rhythmic propriety of his poetic compositional statement.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Prabha' is incorrect in this context.
• Option 2 (Correct Answer): 'beetle' is the correct response according to official examination criteria.
• Option 3: 'to do' is incorrect in this context.
• Option 4: 'printed' is incorrect in this context.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: Marathi vocabulary, word origin classifications (Tatsama, Tadbhava, Deshi), idioms, and proverbs are high-scoring, direct topics in Police Bharti.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) प्रभा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) भृंग (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) [भृंग]**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) करणी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) मुद्रिक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका
quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई (नवी मुंबई) 22 Sept 2021 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →