🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

२८ सप्टेंबर २०१५ रोजी इस्रोने (ISRO) प्रक्षेपित केलेली आणि अवकाशातील अतिनील, ऑप्टिकल व एक्स-रे लहरींचा एकाच वेळी अभ्यास करणारी भारताची पहिली समर्पित बहु-तरंगलांबी खगोलशास्त्र वेधशाळा जिने यशस्वी १० वर्षे पूर्ण केली, तिचे नाव काय आहे?

EN Launched on September 28, 2015, by ISRO to observe astronomical phenomena simultaneously across ultraviolet, optical, and X-ray bands, what is India's premier multi-wavelength space observatory celebrating its 10th anniversary?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
ॲस्ट्रोसॅट (AstroSat)
AstroSat
B
चांद्रयान वेधशाळा
Chandrayaan Observatory
C
इन्सॅट-३सी (INSAT-3C)
INSAT-3C
D
आदित्य-एल१ (Aditya-L1)
Aditya-L1
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) ॲस्ट्रोसॅट (AstroSat) आहे.

• ॲस्ट्रोसॅट (AstroSat) ची यशस्वी १० वर्षे:
• भारताची पहिली समर्पित खगोलशास्त्र अंतराळ वेधशाळा 'ॲस्ट्रोसॅट' (AstroSat) २८ सप्टेंबर २०१५ रोजी इस्रोच्या पीएसएलव्ही-सी३० (PSLV-C30) रॉकेटद्वारे प्रक्षेपित करण्यात आली होती.
• सप्टेंबर २०२५ मध्ये या वेधशाळेने अंतराळात १० वर्षे यशस्वीरीत्या पूर्ण केली (याचे नियोजित मिशन आयुष्य केवळ ५ वर्षे होते).
• वैशिष्ट्ये:
• एकाच वेळी ऑप्टिकल, अल्ट्राव्हायोलेट (UV), आणि सॉफ्ट व हार्ड एक्स-रे (X-ray) लहरींमध्ये ताऱ्यांचा अभ्यास करणारी ही जगातील मोजक्या अंतराळ वेधशाळांपैकी एक आहे.
• यात ५ प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे (Payloads) आहेत, ज्यात UVIT (अल्ट्राव्हायोलेट इमेजिंग टेलिस्कोप) चा समावेश आहे.
• ॲस्ट्रोसॅटने कृष्णविवरे (Black holes), न्यूट्रॉन तारे आणि दूरवरच्या आकाशगंगांबद्दल अनेक महत्त्वपूर्ण शोध लावले आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

भारताच्या इतर प्रमुख खगोलशास्त्रीय मोहिमा:

• आदित्य-एल१ (Aditya-L1): भारताची पहिली सूर्य मोहीम (सूर्याच्या कोरोनाचा अभ्यास करण्यासाठी Lagrange Point 1 वर स्थापित).
• एक्स-पोसॅट (XPoSat): एक्स-रे पोलारिमिटर उपग्रह (जानेवारी २०२४ मध्ये प्रक्षेपित - अंतराळातील एक्स-रे स्रोतांच्या ध्रुवीकरणाचा अभ्यास करणारा जगातील दुसरा देश).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) AstroSat.

• AstroSat Completes 10 Years:
• Launched on September 28, 2015, aboard the PSLV-C30 vehicle by ISRO, AstroSat is India's first dedicated multi-wavelength space observatory.
• Successfully operating past its planned 5-year design lifespan to complete 10 years in orbit in September 2025, it orbits in low-Earth orbit at an altitude of 650 km.
• It carries five distinct payloads enabling simultaneous observations from far ultraviolet to high-energy X-rays, unlocking breakthrough data on neutron stars, black hole binaries, and starburst galaxies.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Review landmark ISRO scientific satellites:

• AstroSat (2015): Multi-wavelength astronomy
• Aditya-L1 (2023): Solar observation at Sun-Earth L1 halo orbit
• XPoSat (2024): X-ray polarimetry satellite measuring polarization of cosmic X-rays (second after NASA’s IXPE).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) ॲस्ट्रोसॅट (AstroSat) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (१) ॲस्ट्रोसॅट (AstroSat) आहे.[/gold]
⚠️ पर्याय (2) चांद्रयान वेधशाळा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) इन्सॅट-३सी (INSAT-3C) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) आदित्य-एल१ (Aditya-L1) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सप्टेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सप्टेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'सप्टेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सप्टेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →