🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

संरक्षण क्षेत्रातील आयात अवलंबित्व संपवण्यासाठी आणि खाजगी उद्योगांच्या सहभागातून शस्त्रास्त्रांचे स्वदेशीकरण करण्यासाठी सुरू केलेल्या 'सृजन पोर्टल'चे (SRIJAN Portal) मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?

EN Launched to dismantle foreign defense import dependency and foster micro, small, and medium private enterprises in indigenous weapon design, what is the core mandate of the SRIJAN Portal?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

संरक्षण सामग्रीच्या स्वदेशी उत्पादनास आणि आयात पर्यायीकरणास प्रोत्साहन देणे

Promoting indigenous manufacturing and import substitution of defense items

सशस्त्र दलांमध्ये जवानांची भरती करणे

Recruitment of personnel in the Armed Forces

संरक्षण निवृत्तीवेतन प्रदान करणे (SPARSH)

Disbursement of defense pensions

संयुक्त लष्करी सराव आयोजित करणे

Organizing joint military field exercises

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय १ (संरक्षण सामग्रीच्या स्वदेशी उत्पादनास आणि आयात पर्यायीकरणास प्रोत्साहन देणे)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• सृजन पोर्टल (SRIJAN - srijandefence.gov.in):

• मंत्रालय: केंद्रीय संरक्षण मंत्रालय (संरक्षण उत्पादन विभाग - DDP).

• सुरुवात: ऑगस्ट २०२० मध्ये 'आत्मनिर्भर भारत' अभियानांतर्गत सुरू.

• मुख्य कार्य:

• भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दल सध्या ज्या परदेशी संरक्षण वस्तू, सुटे भाग आणि कच्चा माल आयात करत आहेत, त्यांची संपूर्ण यादी या पोर्टलवर प्रसिद्ध केली जाते.

• भारतीय उद्योग, एमएसएमई (MSMEs) आणि स्टार्टअप्स या वस्तूंचे भारतातच उत्पादन (Indigenisation) करण्यासाठी पुढे येऊ शकतात.

• फलश्रुती: हजारो आयात केल्या जाणाऱ्या संरक्षण घटकांचे यशस्वीरित्या स्वदेशीकरण झाले असून संरक्षण निर्यातीत भारताने २१,००० कोटी रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-4 (संरक्षण तंत्रज्ञान): संरक्षण मंत्रालयाने स्वदेशीकरणाला गती देण्यासाठी टप्प्याटप्प्याने पाच 'सकारात्मक स्वदेशीकरण याद्या' (Positive Indigenisation Lists - PILs) जाहीर केल्या आहेत, ज्या अंतर्गत सुमारे ५,००० लष्करी वस्तूंच्या आयातीवर बंदी घालण्यात आली आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 1 (Promoting indigenous manufacturing and import substitution of defense items)[/b]

[b]Key Points & Explanation:**

• Portal Identity: SRIJAN (srijandefence.gov.in) was unveiled by the Department of Defence Production (DDP), Ministry of Defence.

• Import Substitution Mandate: An online B2B marketplace showcasing defense equipment, raw materials, and components currently imported by Defence Public Sector Undertakings (DPSUs).

• Private Sector Integration: Enables private Indian enterprises, MSMEs, and defense startups to partner with DPSUs for targeted reverse engineering and domestic manufacturing under 'Aatmanirbhar Bharat'.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

The Ministry of Defence notified multiple Positive Indigenisation Lists (PILs) embargoing imports of over 5,000 military systems to promote self-reliance.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) संरक्षण सामग्रीच्या स्वदेशी उत्पादनास आणि आयात पर्यायीकरणास प्रोत्साहन देणे (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय १ (संरक्षण सामग्रीच्या स्वदेशी उत्पादनास आणि आयात पर्यायीकरणास प्रोत्साहन देणे)[/b]

⚠️ पर्याय (2) सशस्त्र दलांमध्ये जवानांची भरती करणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) संरक्षण निवृत्तीवेतन प्रदान करणे (SPARSH) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) संयुक्त लष्करी सराव आयोजित करणे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑगस्ट २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑगस्ट २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑगस्ट २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑगस्ट २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑगस्ट २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'संरक्षण सामग्रीच्या स्वदेशी उत्पादनास आणि आयात पर्यायीकरणास प्रोत्साहन देणे' हे असून ते 'ऑगस्ट २०२६' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑगस्ट २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन