सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

कर्करोगांचे अनेक प्रकार अन्वेषित करण्यासाठी शरीराला जखम न करणारी 'द्रव बायोप्सी' ही नव्याने उदयास आलेली पद्धती _______ याचे अभिसरण अन्वेषित करण्यावर आधारित आहे.

EN Liquid biopsy a newly emerged non-invasive tool to detect several types of cancer is based on detecting circulating _________.
A
अर्बुदातील प्रथिने Tumor proteins
B
अर्बुदातील पेशी Tumor cells
✓
अर्बुदाचा डि.एन्.ए. Tumor DNA
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
अस्थी मगज पेशी Bone marrow cells
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (अर्बुदाचा डि.एन्.ए. / Tumor DNA - ctDNA)

स्पष्टीकरण:

• द्रव बायोप्सी (Liquid Biopsy): ही कर्करोगाचे निदान आणि संनियंत्रण करण्यासाठी नव्याने उदयास आलेली शस्त्रक्रियेशिवाय (Non-invasive) केवळ साध्या रक्त तपासणीवर आधारित पद्धत आहे.
• कर्करोगाच्या पेशी नष्ट होताना त्यांचा काही डीएनए रक्तप्रवाहात सोडतात, ज्याला सर्क्युलेटिंग ट्यूमर डीएनए (ctDNA - Circulating Tumor DNA / अर्बुदाचा डीएनए) असे म्हणतात.
• रुग्णाच्या रक्ताचा नमुना घेऊन त्यातील या फिरणाऱ्या ट्यूमर डीएनएचे (ctDNA) अत्याधुनिक नेक्स्ट जनरेशन सिक्वेन्सिंग (NGS) किंवा डिजिटल पीसीआरने विश्लेषण केले जाते.
• यामुळे रुग्णाला वेदनादायक ऊती बायोप्सी न करताही सुरुवातीच्या टप्प्यातच ट्यूमरचा प्रकार, त्यातील जनुकीय उत्परिवर्तन आणि उपचारांची परिणामकारकता अचूक समजते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

द्रव बायोप्सी (Liquid Biopsy) रक्तातील 'सर्क्युलेटिंग ट्यूमर डीएनए' (ctDNA) शोधण्यावर आधारित असते. ही कर्करोग निदानाची वेदनारहित आणि अत्याधुनिक पद्धत आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Tumor DNA / ctDNA)

Explanation:

• Liquid Biopsy: is a revolutionary, non-invasive diagnostic modality that detects cancer biomarkers in blood or bodily fluids without requiring surgical tissue biopsies.
• It primarily operates by identifying and quantifying Circulating Tumor DNA (ctDNA)—fragments of cell-free tumor-derived nucleic acids released into peripheral blood circulation by apoptotic or necrotic malignant cells.
• High-throughput genomic sequencing (NGS) and digital PCR of ctDNA identify actionable oncogenic mutations, monitor minimal residual disease, and detect treatment resistance early.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Liquid biopsy relies fundamentally on isolating and analyzing Circulating Tumor DNA (ctDNA) from peripheral blood samples.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →