खालील विधाने पहा : अ) भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 17 नुसार अस्पृश्यता नष्ट करण्यात आली आहे. ब) भारतीय राज्यघटनेच्या 52 व्या घटनादुरुस्तीनुसार पक्षांतर बंदी विषयक तरतुदी लागू करण्यात आल्या. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त?
EN
Look at the following statements:
a) Untouchability has been abolished under Article 17 of the Constitution of India.
b) Anti-defection provisions were implemented under the 52nd Constitutional Amendment of the Constitution of India.
Which of the above statement(s) is/are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (3) अ आणि ब
सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे:
•
भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 17 (कलम 17) नुसार 'अस्पृश्यता' नष्ट करण्यात आली असून तिचे कोणत्याही स्वरूपातील आचरण निषिद्ध मानले गेले आहे. अस्पृश्यतेतून उद्भवणारी कोणतीही असमर्थता लादणे हा कायद्यानुसार शिक्षापात्र गुन्हा आहे. (संसदेने यासाठी 'नागरी हक्क संरक्षण कायदा, 1955' संमत केला आहे).
•
विधान (ब) बरोबर आहे:
•
52 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1985 द्वारे राज्यघटनेत 10 वी अनुसूची (Tenth Schedule) समाविष्ट करण्यात आली आणि संसद व राज्य विधिमंडळ सदस्यांसाठी पक्षांतर बंदीविषयक (Anti-Defection Law) कडक कायदेशीर तरतुदी लागू करण्यात आल्या.
म्हणून अ आणि ब ही दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
अनुच्छेद 17: अस्पृश्यता निवारण (कोणताही अपवाद नसलेला निरंकुश मूलभूत अधिकार).
•
52 वी घटनादुरुस्ती (1985): 10 वी अनुसूची (पक्षांतर बंदी कायदा; तत्कालीन पंतप्रधान: राजीव गांधी).
•
91 वी घटनादुरुस्ती (2003): 1/3 सदस्यांच्या फुटीची सवलत रद्द करून पक्षांतर बंदी कायदा अधिक कडक केला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) a and b
Detailed Constitutional Analysis:
•
Statement (a) is correct:
•
Under Article 17 of the Constitution of India, 'Untouchability' is abolished and its practice in any form is forbidden. The enforcement of any disability arising out of untouchability is an offence punishable in accordance with law (Protection of Civil Rights Act, 1955).
•
Statement (b) is correct:
•
By the 52nd Constitutional Amendment Act, 1985, the Tenth Schedule was added to the Constitution, introducing stringent anti-defection provisions for Members of Parliament and State Legislatures.
Therefore, both statements a and b are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Article 17: Abolition of Untouchability (an absolute right with zero exceptions).
•
52nd Amendment (1985): 10th Schedule (Anti-defection law enacted under Rajiv Gandhi).
•
91st Amendment (2003): Removed the 1/3rd split exemption, making anti-defection rules stricter.