🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

वंशसंहार (Genocide), मानवतेविरुद्धचे गुन्हे आणि युद्धगुन्ह्यांसाठी जबाबदार असणाऱ्या व्यक्तींवर खटला चालवणारे कायमस्वरूपी 'आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय' (ICC) कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संविधानान्वये स्थापन झाले?

EN Mandated to prosecute individuals for genocide, war crimes, and crimes against humanity, the permanent International Criminal Court (ICC) was created under which multilateral treaty?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
जिनिव्हा करार (Geneva Conventions)
Geneva Conventions
B
संयुक्त राष्ट्र सनद (UN Charter)
UN Charter
C
रोम विधान (Rome Statute)
Rome Statute
D
हेग करार (Hague Conventions)
Hague Conventions
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: [b]पर्याय ३ (रोम विधान - Rome Statute)[/b]

[b]महत्त्वाचे मुद्दे व विश्लेषण:[/b]

• आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय (ICC - International Criminal Court):
• स्थापना: १७ जुलै १९९८ रोजी स्वीकारण्यात आलेल्या आणि १ जुलै २००२ पासून लागू झालेल्या रोम विधानान्वये (Rome Statute) झाली.
• मुख्यालय: हेग (The Hague), नेदरलँड्स.
• अधिकारक्षेत्र (Jurisdiction):
1. वंशसंहार (Genocide).
2. मानवतेविरुद्धचे गुन्हे (Crimes against humanity).
3. युद्धगुन्हे (War crimes).
4. आक्रमकतेचा गुन्हा (Crimes of aggression).
• ICJ आणि ICC मधील फरक:
• आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (ICJ): संयुक्त राष्ट्रांचे मुख्य अंग असून ते दोन 'देशांमधील' वादांचा निकाल लावते.
• आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय (ICC): ही स्वतंत्र संस्था असून ती दोषी 'व्यक्तींवर' फौजदारी खटले चालवते.
• भारताची भूमिका: भारत, अमेरिका, रशिया आणि चीन हे देश रोम विधानाचे पक्षकार (सदस्य) नाहीत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC GS-2 (आंतरराष्ट्रीय कायदा): रोम विधानावर स्वाक्षरी न करणाऱ्या देशांमध्ये भारत हा प्रमुख देश आहे; सार्वभौमत्वाच्या मुद्द्यांवरून भारताने या संविधानाला मान्यता दिलेली नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: [b]Option 3 (Rome Statute)[/b]

[b]Key Points & Explanation:[/b]

• Governing Treaty: The International Criminal Court (ICC) was established pursuant to the Rome Statute, adopted on 17 July 1998 and entering into force on 1 July 2002.
• Headquarters: The Hague, Netherlands.
• Material Jurisdiction: Investigates and tries individuals charged with the gravest international offenses: genocide, war crimes, crimes against humanity, and aggression.
• Distinct from ICJ: The International Court of Justice (ICJ) adjudicates disputes between sovereign States; the ICC prosecutes individual criminal culpability.
• Non-Signatories: Notable non-parties to the Rome Statute include India, the United States, China, and Russia.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

India is not a state party to the Rome Statute of the ICC, citing principled concerns over national sovereignty and universal jurisdiction.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) जिनिव्हा करार (Geneva Conventions) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) संयुक्त राष्ट्र सनद (UN Charter) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) रोम विधान (Rome Statute) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर:[/gold] [b]पर्याय ३ (रोम विधान - Rome Statute)[/b]
✗ पर्याय (4) हेग करार (Hague Conventions) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जुलै २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जुलै २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जुलै २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जुलै २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जुलै २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जुलै २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →