🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

वैज्ञानिक नवकल्पनांना चालना देण्यासाठी आणि खाजगी उद्योगांमध्ये संशोधन संस्कृती रुजवण्यासाठी सुरू केलेल्या 'संशोधन, विकास आणि नवोन्मेष' (RDI Scheme) योजनेची अंमलबजावणी करणारा नोडल विभाग कोणता आहे?

EN Mandated with administering the Research, Development and Innovation (RDI) funding initiative to advance transformative industrial technologies, which department functions as the nodal agency?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

जैवतंत्रज्ञान विभाग (DBT)

Department of Biotechnology (DBT)

वाणिज्य विभाग (Department of Commerce)

Department of Commerce

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (Department of Science and Technology - DST)

Department of Science and Technology (DST)

अवजड उद्योग विभाग

Department of Heavy Industry

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग आहे.

[b]संशोधन विकास आणि नवोन्मेष (RDI) योजना - विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (DST):[/b]

• केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या अंतर्गत येणारा विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (Department of Science and Technology - DST) हा 'संशोधन, विकास आणि नवोन्मेष' (RDI) योजनांचा मुख्य नोडल विभाग आहे.

• या योजनेचा मुख्य उद्देश देशातील उच्च शिक्षण संस्था, राष्ट्रीय संशोधन प्रयोगशाळा आणि स्टार्ट-अप्स यांच्यात सहकार्य निर्माण करून कृत्रिम बुद्धिमत्ता, क्वांटम कम्प्युटिंग, सेमीकंडक्टर आणि हरित ऊर्जा क्षेत्रातील तंत्रज्ञान विकासाला आर्थिक पाठबळ देणे हा आहे.

• केंद्र सरकारने स्थापन केलेले 'अनुसंधान राष्ट्रीय संशोधन फाऊंडेशन' (ANRF) या उपक्रमांना चालना देत आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: अनुसंधान राष्ट्रीय संशोधन फाऊंडेशन (Anusandhan NRF Act, 2023): संसदेने ऑगस्ट २०२३ मध्ये संमत केले. २०२३ ते २०२८ या ५ वर्षांत ₹५०,००० कोटींच्या निधीचे उद्दिष्ट आहे (ज्यापैकी ७०% निधी खाजगी क्षेत्राकडून उभारला जाईल). याचे पदसिद्ध अध्यक्ष भारताचे पंतप्रधान असतात. हे पूर्वीच्या सायन्स अँड इंजिनिअरिंग रिसर्च बोर्डचे (SERB) स्थान घेते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) Department of Science and Technology (DST).

[b]Department of Science & Technology (DST) Administers RDI Initiatives:[/b]

• The Department of Science and Technology (DST) under the Ministry of Science and Technology serves as the central nodal department orchestrating the Research, Development and Innovation (RDI) policy matrix.

• DST drives R&D commercialization across deep-tech, semiconductor design, green hydrogen, and quantum computing in tandem with the newly enacted Anusandhan National Research Foundation (ANRF).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Anusandhan National Research Foundation (ANRF) Act, 2023: Passed in August 2023 with a projected 5-year corpus of ₹50,000 crore (with over ₹36,000 crore sourced from the private sector). Chaired ex-officio by the Prime Minister of India, it supersedes the Science and Engineering Research Board (SERB).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) जैवतंत्रज्ञान विभाग (DBT) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) वाणिज्य विभाग (Department of Commerce) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (Department of Science and Technology - DST) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग आहे.[/gold]

✗ पर्याय (4) अवजड उद्योग विभाग (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जुलै २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जुलै २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जुलै २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जुलै २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जुलै २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (Department of Science and Technology - DST)' हे असून ते 'जुलै २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जुलै २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन