आर्थिक विकास आणि आर्थिक वृद्धीच्या व्याख्यांच्या संदर्भात खालील विचारवंत (गट अ) आणि त्यांनी मांडलेल्या व्याख्या (गट ब) यांच्या योग्य जोड्या जुळवा: **गट ‘अ’ (विचारवंत):** (a) मायर आणि बाल्डविन (Meier & Baldwin) (b) प्रा. चार्ल्स किंडल बर्जर (Kindleberger) (c) प्रो. ब्राईट सिंग (Bright Singh) (d) प्रो. डब्लू. आर्थर लुईस (Arthur Lewis) **गट ‘ब’ (आर्थिक विकासाची व्याख्या):** (i) अशी प्रक्रिया ज्यामध्ये दीर्घकाळात देशाच्या वास्तविक राष्ट्रीय उत्पन्नात आणि दरडोई उत्पन्नात वाढ घडून येते (ii) केवळ उत्पादनात वाढ न होता तांत्रिक, संस्थात्मक व संघटनात्मक गुणात्मक बदल घडून येणे (iii) अल्पविकसित स्तरातून एका प्रगत व उच्च आर्थिक स्तराकडे जाण्यासाठी बहुआयामी प्रक्रिया (iv) मानवाचे पर्याय वाढवणे आणि दरडोई उत्पादनात सातत्यपूर्ण वाढ साधणे पर्यायी उत्तरे:
EN
Match the eminent economists in Group 'A' with their classical definitions of Economic Development in Group 'B':
**Group 'A' (Economist):**
(a) Meier & Baldwin
(b) Prof. Charles Kindleberger
(c) Prof. Bright Singh
(d) Prof. W. Arthur Lewis
**Group 'B' (Definition of Economic Development):**
(i) A process whereby an economy's real national income and per capita income increases over a long period
(ii) Economic growth accompanied by structural, institutional, and technical transformations
(iii) A multi-dimensional transition from an underdeveloped state to an advanced economic level
(iv) Growth in per capita output and the widening of human choices
Select the correct option:
योग्य उत्तर (a)-i, (b)-ii, (c)-iii, (d)-iv (पर्याय १) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
मायर आणि बाल्डविन (Meier & Baldwin) -> (i): 'आर्थिक विकास ही अशी प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे अर्थव्यवस्थेच्या वास्तविक राष्ट्रीय उत्पन्नात दीर्घकाळ वाढ होते.'
2.
प्रा. चार्ल्स किंडल बर्जर -> (ii): 'आर्थिक वृद्धी म्हणजे अधिक उत्पादन, तर आर्थिक विकास म्हणजे अधिक उत्पादनासोबत तांत्रिक व संस्थात्मक बदल.'
3.
प्रो. ब्राईट सिंग -> (iii): 'अल्पविकसित स्तरातून उच्च आर्थिक स्तराला गाठण्याचा बहुआयामी प्रयत्न म्हणजे विकास.'
4.
प्रो. डब्लू. आर्थर लुईस -> (iv): 'दरडोई उत्पादनात वाढ आणि मानवी निवडींचा विस्तार म्हणजे विकास.'
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
किंडल बर्जर यांचा मूलभूत फरक:
•
Economic Growth: केवळ संख्यात्मक वाढ (Quantitative).
•
Economic Development: संख्यात्मक वाढ + तांत्रिक व संस्थात्मक बदल (Qualitative & Structural).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is (a)-i, (b)-ii, (c)-iii, (d)-iv (Option 1).
Detailed Analysis:
1.
Meier & Baldwin -> (i): Defined economic development as a process whereby an economy's real national income increases over a long period of time.
2.
Kindleberger -> (ii): Distinguished between growth (more output) and development (more output plus changes in technical and institutional arrangements).
3.
Bright Singh -> (iii): Characterized development as a multi-dimensional escape from underdevelopment toward high economic equilibrium.
4.
W. Arthur Lewis -> (iv): Focused on growth of output per head of population and the widening range of human options.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Kindleberger's Rule: Growth involves quantitative expansion; Development incorporates quantitative output plus structural and qualitative institutional evolution.