🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Maharashtra Arogya Vibhag Bharti 2024 MEDIUM

खालील थोर समाजसुधारक/लेखक आणि त्यांच्या प्रसिद्ध ग्रंथांच्या योग्य जोड्या जुळवा: लेखक / समाजसुधारक a) महात्मा ज्योतिराव फुले b) गोपाळ गणेश आगरकर c) महर्षी धोंडो केशव कर्वे d) स्वामी दयानंद सरस्वती ग्रंथ / साहित्यकृती १) सत्यार्थ प्रकाश २) आत्मवृत्त ३) सत्सार ४) विकारविलसित

EN Match the following prominent social reformers with their renowned literary works: Reformer / Author a) Mahatma Jyotirao Phule b) Gopal Ganesh Agarkar c) Maharshi Dhondo Keshav Karve d) Swami Dayananda Saraswati Literary Work 1) Satyarth Prakash 2) Atmavritta 3) Satsar 4) Vikarvilasita
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
a – १, b – २, c – ३, d – ४
a – 1, b – 2, c – 3, d – 4
B
a – ३, b – ४, c – २, d – १
a – 3, b – 4, c – 2, d – 1
C
a – ३, b – २, c – ४, d – १
a – 3, b – 2, c – 4, d – 1
D
a – ४, b – ३, c – २, d – १
a – 4, b – 3, c – 2, d – 1
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) a – ३, b – ४, c – २, d – १

सविस्तर विश्लेषण व ग्रंथ संपदा:

• a) महात्मा फुले ➔ ३) सत्सार (१८८५): पंडिता रमाबाईंनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारल्यानंतर त्यांच्यावर टीका करणाऱ्या सनातन्यांना चोख प्रत्युत्तर देण्यासाठी फुले यांनी 'सत्सार' (अंक १ व २) लिहिला.
• b) गोपाळ गणेश आगरकर ➔ ४) विकारविलसित (१८८३): डोंगरीच्या तुरुंगात १०१ दिवसांची शिक्षा भोगत असताना आगरकरांनी विल्यम शेक्सपिअरच्या 'हॅम्लेट' (Hamlet) या नाटकाचे 'विकारविलसित' या नावाने मराठीत उत्कृष्ट भाषांतर केले.
• c) महर्षी धोंडो केशव कर्वे ➔ २) आत्मवृत्त (१९२८): महर्षी अण्णासाहेब कर्वे यांनी आपले प्रसिद्ध आत्मचरित्र 'आत्मवृत्त' नावाने लिहिले (इंग्रजीत 'Looking Back').
• d) स्वामी दयानंद सरस्वती ➔ १) सत्यार्थ प्रकाश (१८७५): आर्य समाजाचा पायाभूत आणि जगप्रसिद्ध ग्रंथ.

म्हणून अचूक पर्याय (२) आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: डोंगरीच्या तुरुंगात लोकमान्य टिळकांनी 'ओरायन'ची रूपरेषा आखली होती, तर आगरकरांनी शेक्सपिअरच्या हॅम्लेटचे भाषांतर 'विकारविलसित' केले होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) a – 3, b – 4, c – 2, d – 1

Detailed Analysis & Reformers' Literary Works:

• a) Mahatma Phule ➔ 3) Satsar (1885): A two-part tract penned in defense of Pandita Ramabai against orthodox Hindu critics.
• b) Gopal Ganesh Agarkar ➔ 4) Vikarvilasita (1883): Agarkar's celebrated Marathi literary translation of Shakespeare's tragedy *Hamlet*, produced during his 101-day imprisonment in Dongri Jail.
• c) Maharshi D. K. Karve ➔ 2) Atmavritta (1928): The candid Marathi autobiography of Maharshi Karve (published in English as *Looking Back*).
• d) Swami Dayanand Saraswati ➔ 1) Satyarth Prakash (1875): The foundational philosophical treatise of the Arya Samaj written in Hindi.

Hence, the accurate choice is Option (2).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: During their joint 101-day sentence at Dongri Jail in 1882 for the Kolhapur defamation case, Agarkar translated *Hamlet* (*Vikarvilasita*) while Tilak researched astronomy and antiquities.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) a – १, b – २, c – ३, d – ४ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) a – ३, b – ४, c – २, d – १ (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) a – ३, b – ४, c – २, d – १**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) a – ३, b – २, c – ४, d – १ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) a – ४, b – ३, c – २, d – १ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'आधुनिक भारताचा इतिहास व स्वातंत्र्य चळवळ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →