🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2020 MEDIUM

पुढील जोड्या जुळवा:​ धारवाड खडक प्रणाली​ क्षेत्र a. चंपायन मालिका i. सिंघभूम, बोनाई b. चिलपी मालिका ii. दिल्ली, अलवर c. रियालो मालिका iii. कोलार, रायचूर d. लोह-धातू मालिका iv. बालाघाट, जबलपूर

EN Match the following: Dharwar Rock System Area a. Champion series i. Singhbhum, Bonai b. Chilpi series ii. Delhi, Alwar c. Rialo series iii. Kolar, Raichur d. Iron-ore series iv. Balaghat, Jabalpur
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
a - iii, b - iv, c - ii, d - i
B
a - iv, b - iii, c - ii, d - i
C
a - ii, b - i, c - iii, d - iv
D
a - i, b - ii, c - iv, d - iii
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (a - iii, b - iv, c - ii, d - i)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

धारवाड खडक प्रणाली (Dharwar Rock System):

धारवाड खडक हे भारतातील सर्वांत प्राचीन रूपांतरित आणि गाळाचे खडक आहेत (वय: २५०० ते १८०० दशलक्ष वर्षे). हे खडक भारतातील खनिज संपत्तीच्या दृष्टीने अत्यंत समृद्ध आहेत. त्यांच्या विविध प्रादेशिक मालिका खालीलप्रमाणे आहेत:

• a. चॅम्पियन मालिका (Champion series) ➔ iii. कोलार, रायचूर:
• कर्नाटक राज्यातील कोलार आणि रायचूर भागात चॅम्पियन मालिका आढळते. ही मालिका तिच्यातील सोने (Gold) धारण करणाऱ्या क्वार्ट्झ शिरांसाठी (Kolar Gold Fields) जगप्रसिद्ध आहे.
• b. चिलपी मालिका (Chilpi series) ➔ iv. बालाघाट, जबलपूर:
• मध्य प्रदेशातील बालाघाट, जबलपूर आणि छिंदवाडा भागात ही मालिका आढळते. यामध्ये प्रामुख्याने मॅंगनीज (Manganese), तांबे आणि संगमरवर आढळतात.
• c. रियालो मालिका (Rialo series) ➔ ii. दिल्ली, अलवर:
• राजस्थानमधील दिल्ली, अलवर, अजमेर आणि जयपूर भागात रियालो मालिका (ज्याला दिल्ली प्रणालीचा भागही मानले जाते) आढळते. ही उच्च दर्जाच्या संगमरवरासाठी (Marble) प्रसिद्ध आहे (उदा. मकराना संगमरवर).
• d. लोह-धातू मालिका (Iron-ore series) ➔ i. सिंघभूम, बोनाई:
• झारखंड आणि ओडिशातील सिंघभूम, बोनाई, मयुरभंज आणि केओंझार पट्ट्यात ही मालिका पसरलेली आहे. यात भारतातील सर्वोत्तम प्रतीचे हेमॅटाईट लोह खनिज आढळते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

धारवाड खडकांच्या प्रादेशिक मालिका व खनिजे:

१. चॅम्पियन मालिका (कोलार - सोने)
२. चिलपी मालिका (बालाघाट - मॅंगनीज)
३. सौंसर मालिका (नागपूर/भंडारा - मॅंगनीज)
४. रियालो मालिका (राजस्थान - संगमरवर)
५. लोह-धातू मालिका (सिंघभूम/ओडिशा - लोखंड).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (a - iii, b - iv, c - ii, d - i)

Detailed Explanation:

Dharwar Rock System and Regional Series:

The Dharwar system comprises the oldest metamorphosed sedimentary rocks in India (dating 2.5 to 1.8 billion years). It is economically the most important mineral-bearing rock system in India:

• a. Champion series ➔ iii. Kolar, Raichur:
• Found in Karnataka (Kolar and Raichur districts). Famous for gold-bearing quartz veins, hosting the historic Kolar Gold Fields (KGF).
• b. Chilpi series ➔ iv. Balaghat, Jabalpur:
• Located in the Balaghat and Jabalpur districts of Madhya Pradesh, richly endowed with high-grade manganese deposits and green marbles.
• c. Rialo series ➔ ii. Delhi, Alwar:
• Stretches across Delhi, Alwar, and parts of Rajasthan. Renowned for crystalline limestones and premium quality marbles (such as Makrana marble).
• d. Iron-ore series ➔ i. Singhbhum, Bonai:
• Situated across Singhbhum (Jharkhand), Bonai, Keonjhar, and Mayurbhanj (Odisha). Contains the richest reserves of high-grade hematite iron ore in India.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Regional series of Dharwar system to remember:

• Champion Series: Kolar (Gold)
• Chilpi Series: Balaghat (Manganese)
• Sausar Series: Nagpur/Bhandara (Manganese)
• Rialo Series: Rajasthan (Marble)
• Iron-ore Series: Singhbhum/Bonai (Iron Ore).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) a - iii, b - iv, c - ii, d - i (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय १ (a - iii, b - iv, c - ii, d - i)**
⚠️ पर्याय (2) a - iv, b - iii, c - ii, d - i (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) a - ii, b - i, c - iii, d - iv (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) a - i, b - ii, c - iv, d - iii (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२० (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →