🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
स्थापत्य अभियांत्रिकी व जलसंधारण (Civil & WRD) WRD_PWD_CIVIL 2023 MEDIUM

बांधकाम प्रकल्प व्यवस्थापनातील नेटवर्क विश्लेषण संकल्पना (सूची I) आणि त्यांची वैशिष्ट्ये (सूची II) यांच्या अचूक जोड्या जुळवा: सूची I (a) कृती / क्रिया (Activity) (b) घटना (Event) (c) डमी (Dummy) (d) फ्लोट (Float) सूची II (i) वेळ व संसाधने न वापरणारा घटक (ii) संसाधने व वेळ वापरणारा घटक (iii) अतिरिक्त शिल्लक वेळ (Spare time) (iv) तात्कालिक टप्पा / मैलाचा दगड

EN Match the project network analysis elements in List-I with their characteristic engineering definitions in List-II: List-I (Network Element) (a) Activity (b) Event (c) Dummy (d) Float List-II (Characteristic) (i) Resourceless and timeless logical element (ii) Resource- and time-consuming operation (iii) Spare allowable delay time (iv) Instantaneous milestone stage
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
a - i, b - iii, c - iv, d - ii
B
a - ii, b - i, c - iv, d - iii
C
a - ii, b - iv, c - i, d - iii
D
a - iv, b - ii, c - i, d - iii
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) a - ii, b - iv, c - i, d - iii

प्रकल्प नेटवर्क विश्लेषणाचे मूलभूत घटक (CPM / PERT Elements):

• (a) कृती (Activity): प्रकल्पातील प्रत्यक्ष काम, जे पूर्ण होण्यासाठी वेळ आणि संसाधने (Manpower, Materials, Machinery) लागतात. हे बाणाने (Arrow) दर्शवले जाते (a - ii).
• (b) घटना (Event): एखाद्या कृतीची सुरुवात किंवा शेवट दर्शवणारा तात्कालिक बिंदू किंवा मैलाचा दगड (Milestone). हे कोणत्याही संसाधनाचा किंवा वेळेचा वापर करत नाही. हे वर्तुळाने (Node) दर्शवले जाते (b - iv).
• (c) डमी (Dummy): केवळ दोन क्रियांचे तार्किक संबंध (Logical dependency) दर्शवण्यासाठी वापरला जाणारा काल्पनिक बाण. हा शून्य वेळ आणि शून्य संसाधने वापरतो (c - i).
• (d) फ्लोट (Float): प्रकल्पाचा अंतिम पूर्णत्वाचा कालावधी न वाढवता एखाद्या कृतीला उशीर करण्याची अनुज्ञेय अतिरिक्त वेळ (Spare time) (d - iii).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: क्रिटिकल पाथवरील (Critical Path) सर्व कृतींचा एकूण फ्लोट (Total Float) नेहमी शून्य असतो, म्हणजेच या कामांना उशीर करण्याची कोणतीही मुभा नसते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) a - ii, b - iv, c - i, d - iii

Project Management Network Systems (CPM / PERT):

• Activity: A distinct operational task consuming both time and physical resources; represented graphically by a directional arrow (a - ii).
• Event: A specific instantaneous point in time representing the commencement or completion of an activity; consumes zero time and zero resources; represented by a circle/node (b - iv).
• Dummy Activity: An artificial dashed arrow introduced exclusively to establish logical precedence between interdependent paths without consuming time or resources (c - i).
• Float: The permissible measure of spare time by which an activity's completion may be delayed without postponing overall project completion (d - iii).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Total Float for all critical path activities is strictly equal to zero ($TF = 0$).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) a - i, b - iii, c - iv, d - ii (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) a - ii, b - i, c - iv, d - iii (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) a - ii, b - iv, c - i, d - iii (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) a - ii, b - iv, c - i, d - iii**[/gold]
✗ पर्याय (4) a - iv, b - ii, c - i, d - iii (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'बांधकाम साहित्य व बांधकाम व्यवस्थापन (Building Materials & Management)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
स्थापत्य अभियांत्रिकी: बिल्डिंग मटेरिअल्स व कन्स्ट्रक्शन (BMC)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
स्थापत्य अभियांत्रिकी: स्ट्रेंथ ऑफ मटेरिअल्स व मेकॅनिक्स (SOM)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
स्थापत्य अभियांत्रिकी: फ्लूइड मेकॅनिक्स व हायड्रॉलिक्स (FM)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
स्थापत्य अभियांत्रिकी: जलविज्ञान, धरणे व सिंचन (Hydrology & Irrigation)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: बांधकाम साहित्य व बांधकाम व्यवस्थापन (Building Materials & Management)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'बांधकाम साहित्य व बांधकाम व्यवस्थापन (Building Materials & Management)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: स्थापत्य अभियांत्रिकी व जलसंधारण (Civil & WRD) विषयांतर्गत 'बांधकाम साहित्य व बांधकाम व्यवस्थापन (Building Materials & Management)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: स्थापत्य अभियांत्रिकी व जलसंधारण (Civil & WRD) विषयातील 'बांधकाम साहित्य व बांधकाम व्यवस्थापन (Building Materials & Management)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'बांधकाम साहित्य व बांधकाम व्यवस्थापन (Building Materials & Management)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →