🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान ASO Mains 2017 MEDIUM

............. म्हणजे ज्या सिस्टिममध्ये सिक्युर की ची जोडी असून त्यातील "प्रायव्हेट की' ही डिजीटल सिग्नेचर तयार करते है "पब्लिक की" वापरून त्याचा पडताळा करते.

EN ............. means a system that has a secure key pair wherein the 'Private Key' creates a digital signature and the 'Public Key' verifies it:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
असर्टीन क्रिप्टो सिस्टिम
Ascertain Crypto System
B
ॲक्टिंग क्रिप्टो सिस्टिम
Acting Crypto System
C
असिंक्रोनस क्रिप्टो सिस्टिम
Asynchronous Crypto System
D
असिमेट्रिक क्रिप्टो सिस्टिम
Asymmetric Crypto System
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) असिमेट्रिक क्रिप्टो सिस्टीम (Asymmetric Crypto System)

स्पष्टीकरण:

• माहिती तंत्रज्ञान कायदा, २००० चे कलम २(१)(एफ) - Section 2(1)(f):
• या कायद्यामध्ये 'असममित क्रिप्टो प्रणाली' (Asymmetric Crypto System) ची खालीलप्रमाणे नेमकी व्याख्या दिली आहे:
• "असममित क्रिप्टो सिस्टीम म्हणजे सुरक्षित की-जोडीची (Secure Key Pair) अशी प्रणाली, ज्यातील 'प्रायव्हेट की' ही डिजिटल स्वाक्षरी तयार करते आणि 'पब्लिक की' त्या डिजिटल स्वाक्षरीची पडताळणी करते."
• असममित का म्हणतात?: कारण यात एन्क्रिप्शन आणि डिक्रिप्शन (किंवा स्वाक्षरी तयार करणे आणि तपासणे) यासाठी दोन वेगवेगळ्या (असममित) चाव्या वापरल्या जातात.
• पर्याय १, २ आणि ३ मधील शब्द कल्पित व चुकीचे आहेत; कायद्यातील अधिकृत संज्ञा 'असिमेट्रिक क्रिप्टो सिस्टीम' (Asymmetric Crypto System) हीच आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• सिमेट्रिक क्रिप्टोग्राफी (Symmetric): दोन्ही बाजूला एकच एक गुप्त की वापरली जाते (उदा. DES, AES).
• असिमेट्रिक क्रिप्टोग्राफी (Asymmetric): दोन वेगवेगळ्या की (प्रायव्हेट आणि पब्लिक) वापरल्या जातात (उदा. RSA, ECC).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Asymmetric Crypto System

Explanation:

• Section 2(1)(f) of the Information Technology Act, 2000:
• Strictly defines an "Asymmetric Cryptosystem" as:
• "A system of a secure key pair consisting of a private key for creating a digital signature and a public key to verify the digital signature."
• Why 'Asymmetric'?: Unlike symmetric (shared secret key) cryptography where the exact same key is used by both sender and recipient, asymmetric cryptography utilizes mathematically linked pairs of asymmetric keys (one secret, one public).
• Options 1, 2, and 3 are fabricated phrases.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Symmetric Encryption: Single shared key (e.g., AES, DES).
• Asymmetric Cryptography: Dual key pair (Private Key + Public Key, e.g., RSA, Diffie-Hellman, ECC).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) असर्टीन क्रिप्टो सिस्टिम (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) ॲक्टिंग क्रिप्टो सिस्टिम (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) असिंक्रोनस क्रिप्टो सिस्टिम (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) असिमेट्रिक क्रिप्टो सिस्टिम (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (४) असिमेट्रिक क्रिप्टो सिस्टीम (Asymmetric Crypto System)**
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सायबर गुन्हे, माहिती सुरक्षा व IT कायदा २०००' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सायबर गुन्हे, माहिती सुरक्षा व IT कायदा २०००

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सायबर गुन्हे, माहिती सुरक्षा व IT कायदा २०००' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'सायबर गुन्हे, माहिती सुरक्षा व IT कायदा २०००' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'सायबर गुन्हे, माहिती सुरक्षा व IT कायदा २०००' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सायबर गुन्हे, माहिती सुरक्षा व IT कायदा २०००' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →