🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

जनता पक्षाच्या स्थापनेतील घटक पक्ष सांगा. अ. संघटना काँग्रेस, जनसंघ, भारतीय लोकदल, समाजवादी पक्ष ब. संघटना काँग्रेस, जनसंघ, जनता दल (एस), भारतीय लोकदल क. संघटना काँग्रेस, जनसंघ, जनता दल (एस), समाजवादी दल ड. लोकतांत्रीक दल, जनसंघ, जनता दल (एस), भारतीय लोकदल

EN Mention the constituent parties involved in the formation of the Janata Party: a. Congress (O), Jana Sangh, Bharatiya Lok Dal, Socialist Party b. Congress (O), Jana Sangh, Janata Dal (S), Bharatiya Lok Dal c. Congress (O), Jana Sangh, Janata Dal (S), Socialist Dal d. Democratic Dal, Jana Sangh, Janata Dal (S), Bharatiya Lok Dal Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त अ बरोबर

Only a is correct

ब आणि क बरोबर

b and c are correct

फक्त ड बरोबर

Only d is correct

अ, क, ड बरोबर आहेत

a, c, d are correct

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) फक्त अ बरोबर

स्पष्टीकरण:

जनता पक्षाची स्थापना (१९७७) आणि घटक पक्ष:

• ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: इंदिरा गांधी यांनी लादलेल्या आणीबाणीच्या (१९७५-७७) समाप्तीनंतर मार्च १९७७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत काँग्रेसविरुद्ध लढण्यासाठी विरोधी पक्षांचे विलीनीकरण झाले.

• २३ जानेवारी १९७७ रोजी खालील चार प्रमुख राष्ट्रीय पक्षांचे विलीनीकरण होऊन 'जनता पक्ष' स्थापन झाला:

१. संघटना काँग्रेस [Congress (O)]: मोरारजी देसाई, के. कामराज, निजलिंगप्पा यांचा गट.

२. भारतीय जनसंघ (BJS): अटलबिहारी वाजपेयी, लालकृष्ण अडवाणी.

३. भारतीय लोकदल (BLD): चौधरी चरणसिंग.

४. समाजवादी पक्ष (Socialist Party): जॉर्ज फर्नांडिस, मधू लिमये, मधू दंडवते.

• (निवडणुकीनंतर बाबू जगजीवन राम यांचा 'काँग्रेस फॉर डेमोक्रसी - CFD' पक्षही जनता पक्षात विलीन झाला).

• मोरारजी देसाई यांच्या नेतृत्वाखाली जनता पक्षाने केंद्रात पहिले बिगर-काँग्रेस सरकार स्थापन केले.

• 'जनता दल (एस)' चा जन्म खूप नंतर (१९९९ मध्ये) झाला, त्यामुळे पर्याय ब, क, ड चुकीचे आहेत.

त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय (१) फक्त अ बरोबर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: १९७७ च्या जनता पक्षाचे ४ मूळ घटक पक्ष: (१) संघटना काँग्रेस (O), (२) भारतीय जनसंघ, (३) भारतीय लोकदल, आणि (४) समाजवादी पक्ष. मोरारजी देसाई पहिले बिगर-काँग्रेसी पंतप्रधान बनले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Only a is correct

Explanation:

Constituent parties of the Janata Party (1977):

• Historical formation: On 23 January 1977, in the aftermath of the Emergency, Jayaprakash Narayan facilitated the merger of four major non-communist opposition parties to forge a united political front against the ruling Congress:

1. Congress (Organisation) [Congress (O)]: Led by Morarji Desai and Asoka Mehta.

2. Bharatiya Jana Sangh (BJS): Led by Atal Bihari Vajpayee and L. K. Advani.

3. Bharatiya Lok Dal (BLD): Led by Chaudhary Charan Singh.

4. Socialist Party: Led by George Fernandes, Madhu Limaye, and Madhu Dandavate.

• (Babu Jagjivan Ram's Congress for Democracy [CFD] formally merged with it post-elections).

• Morarji Desai was sworn in as India's first non-Congress Prime Minister in March 1977.

• Janata Dal (Secular) did not exist until 1999, eliminating options b, c, and d.

Therefore, the correct answer is Option (1) Only a is correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The Janata Party (1977) was formed by merging Congress (O), Bharatiya Jana Sangh, Bharatiya Lok Dal, and the Socialist Party, creating India's first non-Congress central government.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) फक्त अ बरोबर (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) फक्त अ बरोबर**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) ब आणि क बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त ड बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) अ, क, ड बरोबर आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त अ बरोबर' हे असून ते 'राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'राजकीय पक्ष, मान्यता व दबाव गट' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन