अचूक उत्तर: पर्याय (१) फक्त अ बरोबर
स्पष्टीकरण:
जनता पक्षाची स्थापना (१९७७) आणि घटक पक्ष:
•
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: इंदिरा गांधी यांनी लादलेल्या आणीबाणीच्या (१९७५-७७) समाप्तीनंतर मार्च १९७७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत काँग्रेसविरुद्ध लढण्यासाठी विरोधी पक्षांचे विलीनीकरण झाले.
•
२३ जानेवारी १९७७ रोजी खालील चार प्रमुख राष्ट्रीय पक्षांचे विलीनीकरण होऊन 'जनता पक्ष' स्थापन झाला:
१.
संघटना काँग्रेस [Congress (O)]: मोरारजी देसाई, के. कामराज, निजलिंगप्पा यांचा गट.
२.
भारतीय जनसंघ (BJS): अटलबिहारी वाजपेयी, लालकृष्ण अडवाणी.
३.
भारतीय लोकदल (BLD): चौधरी चरणसिंग.
४.
समाजवादी पक्ष (Socialist Party): जॉर्ज फर्नांडिस, मधू लिमये, मधू दंडवते.
•
(निवडणुकीनंतर बाबू जगजीवन राम यांचा 'काँग्रेस फॉर डेमोक्रसी - CFD' पक्षही जनता पक्षात विलीन झाला).
•
मोरारजी देसाई यांच्या नेतृत्वाखाली जनता पक्षाने केंद्रात पहिले बिगर-काँग्रेस सरकार स्थापन केले.
•
'जनता दल (एस)' चा जन्म खूप नंतर (१९९९ मध्ये) झाला, त्यामुळे पर्याय ब, क, ड चुकीचे आहेत.
त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय (१) फक्त अ बरोबर आहे.
📌 MPSC परीक्षा टीप: १९७७ च्या जनता पक्षाचे ४ मूळ घटक पक्ष: (१) संघटना काँग्रेस (O), (२) भारतीय जनसंघ, (३) भारतीय लोकदल, आणि (४) समाजवादी पक्ष. मोरारजी देसाई पहिले बिगर-काँग्रेसी पंतप्रधान बनले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a is correct
Explanation:
Constituent parties of the Janata Party (1977):
•
Historical formation: On 23 January 1977, in the aftermath of the Emergency, Jayaprakash Narayan facilitated the merger of four major non-communist opposition parties to forge a united political front against the ruling Congress:
1.
Congress (Organisation) [Congress (O)]: Led by Morarji Desai and Asoka Mehta.
2.
Bharatiya Jana Sangh (BJS): Led by Atal Bihari Vajpayee and L. K. Advani.
3.
Bharatiya Lok Dal (BLD): Led by Chaudhary Charan Singh.
4.
Socialist Party: Led by George Fernandes, Madhu Limaye, and Madhu Dandavate.
•
(Babu Jagjivan Ram's Congress for Democracy [CFD] formally merged with it post-elections).
•
Morarji Desai was sworn in as India's first non-Congress Prime Minister in March 1977.
•
Janata Dal (Secular) did not exist until 1999, eliminating options b, c, and d.
Therefore, the correct answer is Option (1) Only a is correct.
📌 MPSC Exam Tip: The Janata Party (1977) was formed by merging Congress (O), Bharatiya Jana Sangh, Bharatiya Lok Dal, and the Socialist Party, creating India's first non-Congress central government.