प्रगत सिंचन सुविधा, पडीक जमीनींचे शेतजमीनीत रूपांतर, प्रकर्षित कृषी व शेत मजुरांची मागणी, ह्या सर्वांमुळे जास्त लोकसंख्या असलेल्या मागास ग्रामीण क्षेत्रातून तीव्र बेकारीमुळे स्थलांतर होत असते, अशा स्थलांतरास .......... प्रकारचे स्थलांतर म्हणतात.
EN
Migration from densely populated backward rural areas due to severe unemployment towards areas with developed irrigation, reclamation of wastelands, intensive agriculture, and high demand for farm laborers is known as .......... type of migration.
योग्य उत्तर पर्याय २ (ग्रामीण ते ग्रामीण) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
ग्रामीण ते ग्रामीण स्थलांतर (Rural to Rural Migration):
•
जेव्हा दुष्काळग्रस्त, कमी उत्पादक आणि मागास ग्रामीण भागातील शेतमजूर सिंचन सुविधा असलेल्या बागायती किंवा हरितक्रांती झालेल्या शेतीप्रधान ग्रामीण भागात स्थलांतरित होतात, तेव्हा त्याला 'ग्रामीण ते ग्रामीण' स्थलांतर म्हणतात.
•
उदा. पूर्व उत्तर प्रदेश व बिहारमधील मजुरांचे पंजाब आणि हरियाणामधील शेतात होणारे हंगामी स्थलांतर; किंवा मराठवाड्यातील ऊसतोड कामगारांचे पश्चिम महाराष्ट्रात होणारे स्थलांतर.
•
भारतात एकूण अंतर्गत स्थलांतरामध्ये 'ग्रामीण ते ग्रामीण' स्थलांतराचा प्रवाह सर्वात मोठा (विवाहामुळे महिलांचे स्थलांतर व हंगामी शेतमजूर) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्थलांतराचे चार प्रवाह: १) ग्रामीण ते ग्रामीण (भारतात सर्वाधिक); २) ग्रामीण ते शहरी (आर्थिक/रोजगारासाठी); ३) शहरी ते शहरी; ४) शहरी ते ग्रामीण (रिव्हर्स मायग्रेशन).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 2 (Rural to Rural).
Explanation:
•
Rural-to-Rural Migration Stream:
•
Occurs when surplus farm laborers from underdeveloped, rain-fed, or drought-prone rural villages migrate to agriculturally prosperous rural areas blessed with perennial canal irrigation and intensive cropping.
•
Prominent examples include seasonal agricultural laborers migrating from eastern UP/Bihar to Punjab/Haryana for wheat and paddy harvesting, or sugarcane cutters from Marathwada migrating to western Maharashtra.
•
In India, Rural-to-Rural migration forms the largest single migration stream by volume (largely driven by female marriage migration and seasonal agro-labor).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The four internal migration streams in India: 1) Rural to Rural (largest by volume); 2) Rural to Urban (driven by employment and education); 3) Urban to Urban; 4) Urban to Rural.