अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2013 MEDIUM

वन हक्क कायदा 2006 ची अंमलबजावणी वनांच्या सामूहिक मालकीद्वारे यशस्वीपणे करणाऱ्या गावाचे नाव सांगा?

EN Name the village that successfully implemented the Forest Rights Act 2006 through community forest ownership:
A
राळेगण सिद्धी Ralegan Siddhi
✓
मेंढा लेखा Mendha Lekha
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
आडगाव बुद्रुक Adgaon Budruk
D
किनवट Kinwat
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

वनांच्या सामूहिक मालकीचे मॉडेल - मेंढा (लेखा) गाव:

1. ऐतिहासिक कामगिरी: गडचिरोली जिल्ह्यातील धानोरा तालुक्यातील 'मेंढा (लेखा)' [Mendha Lekha] या गोंड आदिवासी गावातील ग्रामसभेने वन हक्क कायदा, 2006 (FRA 2006) अंतर्गत भारतात सर्वप्रथम सामूहिक वन हक्क (Community Forest Rights - CFR) यशस्वीरीत्या प्राप्त केले.
2. स्वावलंबन: मेंढा लेखा गावाने सुमारे 1,800 हेक्टर जंगलावर सामूहिक मालकी मिळवली आणि बांबूची शासकीय हस्तक्षेपाशिवाय स्वायत्त विक्री करून कोट्यवधी रुपयांचा निधी थेट ग्रामसभेच्या खात्यात जमा केला.
3. या चळवळीचे नेतृत्व आदिवासी कार्यकर्ते देवाजी तोफा (Devaji Tofa) यांनी केले, ज्यांचे ब्रीदवाक्य होते: *"दिल्ली-मुंबईत आमचे सरकार, आमच्या गावात आम्हीच सरकार"*.

म्हणून हे गाव मेंढा लेखा (पर्याय 2) आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

मेंढा लेखा हे संपूर्ण भारतात सामूहिक वन हक्क (CFR) अंतर्गत बांबू तोडण्याचे आणि विक्रीचे अधिकार मिळवणारे पहिले गाव ठरले (2011 मध्ये).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Mendha Lekha - Pioneer of Community Forest Rights:

1. Historic Precedent: Mendha Lekha, a Gond tribal village in Dhanora taluka of Gadchiroli district, became the first village in India to secure statutory Community Forest Rights (CFR) over 1,800 hectares of forestland under FRA 2006.
2. Grassroots Sovereignty: Led by tribal activist Devaji Tofa, the Gram Sabha famously proclaimed: *"Mawa Nate Mawa Raj" (Our government in Delhi and Mumbai, but we are the government in our village)*.
3. In 2011, the village made history by independently harvesting and commercially marketing bamboo directly without forest department intermediaries.

Therefore, the village is Mendha Lekha (Option 2).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In April 2011, Mendha Lekha became the first village in India to exercise the legal right to harvest and sell bamboo as minor forest produce under FRA.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →