कपाटामध्ये ठेवलेल्या डांबराच्या गोळ्यांचा (Naphthalene balls) आकार काही दिवसांनी कोणताही द्रव अवशेष न सोडता हळूहळू कमी होतो, याचे मुख्य कारण काय आहे?
EN
Naphthalene balls kept in closets gradually decrease in size over time without leaving any liquid residue. What is the primary reason for this?
योग्य उत्तर पर्याय (३) कक्ष तापमानाला त्यांचे संप्लवन होते (Sublimation) हे आहे.
विश्लेषण:
•
डांबराच्या गोळ्यांमध्ये नॅफ्थॅलीन ($C_{10}H_8$) हा सेंद्रिय घटक असतो. नॅफ्थॅलीनचे अंतररैण्वीय आकर्षण बल कमकुवत असल्याने त्याचा बाष्पदाब कक्ष तापमानालाही जास्त असतो.
•
त्यामुळे नॅफ्थॅलीन द्रवरूप अवस्थेत न जाता स्थायू अवस्थेतून थेट वायुरूपात रूपांतरित होते (संप्लवन - Sublimation).
•
हा वायू कपड्यांमध्ये पसरून कीटकांना व किड्यांना दूर ठेवतो आणि काही आठवड्यांत संपूर्ण गोळी हवेत विरघळून नाहीशी होते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १: बाष्पीभवन हे द्रवाचे होते, स्थायूचे नव्हे.
•
पर्याय २ व ४: संघनन व रासायनिक अपघटन ही चुकीची कारणे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
डांबराच्या गोळ्या (Naphthalene) आणि कापूर (Camphor) या दोन्हींचा आकार संप्लवनामुळे (Sublimation) कमी होतो. हा एक 'भौतिक बदल' (Physical change) आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) They undergo sublimation at room temperature.
Analysis:
•
Naphthalene ($C_{10}H_8$) possesses relatively weak intermolecular forces and a significant vapor pressure even at room temperature.
•
Consequently, solid naphthalene directly converts into vapor without passing through an intermediate liquid state (Sublimation).
•
The resulting vapor repels fabric moths and pests, leaving the wardrobe free of any liquid stain or residue.
Distractor Analysis:
•
Option 1: Evaporation specifically describes the vaporization of liquids.
•
Options 2 & 4: Inaccurate physical/chemical mechanisms.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The disappearance of naphthalene balls is a reversible 'Physical Change' driven strictly by Sublimation.