सराव केंद्र ➔
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

अशासकीय संस्था आदिवासी विकास कार्यात महत्त्वाची भूमिका पार पाडूशकतात कारण

EN Non-governmental organizations can play an important role in tribal development work because:
A
शासन सुविधा पुरविण्यात कमी पडे. The government falls short in providing facilities.
✓
अशासकीय संस्था विकास कार्यात प्रभावी सहभगी उपाययोजना अवलंबितात. NGOs adopt effective participatory measures in development work.
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
शासन अशासकीय संस्थांना अधिक निधी पुरविते. The government provides more funds to NGOs.
D
अशासकीय संस्थांना परकीय संस्थांकडून पैसा मिळतो. NGOs receive funds from foreign organizations.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अशासकीय संस्था (NGOs) आणि आदिवासी विकास:

1. आदिवासी भागात सरकारी योजनांची औपचारिक चौकट अनेकदा स्थानिक संस्कृतीशी आणि भौगोलिक अडचणींशी पूर्णपणे जुळवून घेऊ शकत नाही.
2. अशासकीय संस्था (NGOs) या स्थानिक पातळीवर आदिवासींशी थेट संवाद साधून, त्यांची संस्कृती समजून घेऊन 'प्रभावी सहभागी उपाययोजना' (Effective participatory approaches) अवलंबितात.
3. त्या आदिवासींना केवळ लाभार्थी न मानता विकासाचे सक्रिय भागीदार बनवतात, ज्यामुळे योजना शाश्वत आणि यशस्वी ठरतात.

म्हणून योग्य कारण अशासकीय संस्था विकास कार्यात प्रभावी सहभागी उपाययोजना अवलंबितात (पर्याय 2) हे आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

'सहभागी ग्रामीण मूल्यमापन' (Participatory Rural Appraisal - PRA) ही पद्धत आदिवासी विकासात लोकांचा थेट सहभाग मिळवण्यासाठी अत्यंत प्रभावी मानली जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Role of Non-Governmental Organizations in Tribal Development:

1. In remote and culturally unique tribal areas, governmental bureaucratic machinery often faces barriers of communication and accessibility.
2. NGOs play an indispensable role because they adopt effective participatory methods, working directly within the community and respecting tribal ethos and traditions.
3. This bottom-up, participatory approach empowers tribal communities as active stakeholders rather than passive recipients of aid.

Therefore, the vital reason is that NGOs adopt effective participatory measures in development work (Option 2).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Participatory Rural Appraisal (PRA) techniques allow tribal communities to map their own local resources, needs, and solutions collaboratively.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →