योग्य उत्तर: (3) फक्त अ, ब आणि क
स्पष्टीकरण:
•
भारतीय राष्ट्रीय सभा (Indian National Congress) - स्थापना १८८५:
•
२८ डिसेंबर १८८५ रोजी मुंबईच्या गोकुळदास तेजपाल संस्कृत कॉलेजमध्ये काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन भरले.
•
पहिल्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष व्योमेशचंद्र बॅनर्जी (W. C. Bonnerjee) यांनी काँग्रेसची सुरुवातीची प्रमुख उद्दिष्ट्ये स्पष्टपणे मांडली होती:
1.
भारतातील विविध प्रांतांमधील राजकीय व सामाजिक कार्यकर्त्यांमध्ये परस्पर मैत्री आणि सौहार्द वाढवणे.
2.
जात, धर्म, वंश, भाषा आणि प्रांतीय संकुचित भेद विसरून देशव्यापी राष्ट्रीय ऐक्यभावना (Feeling of national unity) वृद्धिंगत करणे (विधान अ व क).
3.
भारतीयांच्या महत्त्वाच्या सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय प्रश्नांवर विचारविनिमय करून सनदशीर मागण्या तयार करणे (विधान ब).
•
विधान 'ड' का चुकीचे आहे?
•
१८८५ मध्ये स्थापनेच्या वेळी काँग्रेसचे उद्दिष्ट 'ब्रिटिश सत्तेपासून स्वातंत्र्य मिळवणे' (Independence) हे कदापि नव्हते. सुरुवातीचा मवाळ काळ (१८८५ ते १९०५) हा ब्रिटिश राज्यकर्त्यांवर निष्ठा ठेवून सनदशीर मार्गाने (अर्ज, विनंत्या, निवेदने) प्रशासकीय व कायदेमंडळ सुधारणा मागण्यांपुरता मर्यादित होता.
•
काँग्रेसने 'स्वराज्य' हा शब्द १९०६ च्या कलकत्ता अधिवेशनात (दादाभाई नौरोजी) पहिल्यांदा उच्चारला, आणि पूर्ण स्वातंत्र्याची (पूर्ण स्वराज्य) अधिकृत घोषणा थेट १९२९ च्या लाहोर अधिवेशनात (पंडित जवाहरलाल नेहरू) केली.
•
म्हणून केवळ अ, ब आणि क ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय ३).
•
राष्ट्रीय सभेचे संस्थापक: ॲलन ऑक्टाव्हियन ह्यूम (A. O. Hume - निवृत्त ब्रिटिश आयसीएस अधिकारी).
•
पहिले अधिवेशन: मुंबई (७२ प्रतिनिधी उपस्थित).
•
पहिल्या अधिवेशनात एकूण ९ ठराव मंजूर करण्यात आले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: (3) a, b and c only
Explanation:
•
Foundational Objectives of the Indian National Congress (1885):
•
Formed in Bombay at Gokuldas Tejpal Sanskrit College on 28 December 1885.
•
In his presidential address, the first INC President Womesh Chandra Bonnerjee outlined four primary objectives:
1.
Promoting personal intimacy and friendship among patriotic workers from all parts of India.
2.
Eradicating provincial, racial, religious, or caste prejudices and fostering a composite national oneness and unity (Statements a and c).
3.
Documenting and maturely deliberating upon the major socio-political and economic grievances of Indians (Statement b).
4.
Outlining the contours of future constitutional representation before the British Parliament.
•
Why Statement 'd' is incorrect?
•
Complete political 'Independence' (स्वातंत्र्य) was never an objective of the early Congress. The Moderate leadership (1885–1905) had deep faith in British sense of justice and sought administrative reforms within the British Empire through constitutional methods (petitions, prayers, and public meetings).
•
The goal of 'Purna Swaraj' (Complete Independence) was formally adopted only decades later at the Lahore Session in December 1929.
•
Therefore, only statements a, b, and c are correct, corresponding to Option (3).
Early Congress Essentials:
•
Founder: Allan Octavian Hume (A. O. Hume).
•
First President: W. C. Bonnerjee (Bombay, 1885 - 72 delegates).
•
Early Phase: Moderate phase (1885-1905) demanding legislative expansion, ICS exams in India, and reduction of military expenditure, not independence.
