🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

शीतयुद्ध काळातील अतिरिक्त ३४ मेट्रिक टन शस्त्रास्त्र-दर्जाचे प्लुटोनियम अणुभट्ट्यांमध्ये वापरून किंवा सुरक्षित नष्ट करण्यासाठी वर्ष २००० मध्ये स्वाक्षरी करण्यात आलेला 'प्लुटोनियम व्यवस्थापन आणि विल्हेवाट करार' (PMDA) अमेरिका आणि कोणत्या देशादरम्यान झाला होता?

EN Obligating each party to permanently dispose of 34 metric tons of surplus weapons-grade fissile material, the historic Plutonium Management and Disposition Agreement (PMDA) was signed in 2000 between the US and which nation?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
चीन
China
B
इस्रायल
Israel
C
रशिया
Russia
D
युनायटेड किंगडम
United Kingdom
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (३) रशिया आहे.

• प्लुटोनियम व्यवस्थापन आणि विल्हेवाट करार (PMDA):
• अमेरिका आणि रशिया यांनी वर्ष २००० मध्ये 'प्लुटोनियम मॅनेजमेंट अँड डिस्पोझिशन ॲग्रीमेंट' (PMDA) वर स्वाक्षरी केली होती.
• कराराचा उद्देश:
• शीतयुद्धाच्या समाप्तीनंतर दोन्ही देशांकडे उरलेल्या अणुबॉम्बमधील प्रत्येकी ३४ मेट्रिक टन शस्त्रास्त्र-दर्जाचे प्लुटोनियम (Plutonium-239) नष्ट करणे (हे प्लुटोनियम हजारो अण्वस्त्रे बनवण्यासाठी पुरेसे होते).
• हे प्लुटोनियम MOX (मिक्स्ड ऑक्साईड इंधन) मध्ये रूपांतरित करून नागरी अणुऊर्जा प्रकल्पांमध्ये जाळणे किंवा किरणोत्सर्गी कचऱ्यासोबत मिसळून जमिनीत गाडणे.
• मात्र, २०१६ मध्ये रशियाने अमेरिकेच्या विरोधी धोरणांचा हवाला देऊन या कराराची अंमलबजावणी स्थगित केली, ज्याची अलीकडेच आंतरराष्ट्रीय मंचावर पुन्हा चर्चा झाली.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

अण्वस्त्रांमध्ये दोन प्रमुख विखंडनक्षम मूलद्रव्ये (Fissile Materials) वापरली जातात: (१) संवर्धित युरेनियम (Enriched Uranium-235) आणि (२) प्लुटोनियम-२३९ (Plutonium-239). भारताचा त्रि-टप्प्यांचा अणुऊर्जा कार्यक्रम (डॉ. होमी भाभा यांनी तयार केलेला):

• टप्पा १: PHWR (नैसर्गिक युरेनियम)
• टप्पा २: FBR (फास्ट ब्रीडर - प्लुटोनियम)
• टप्पा ३: थोरियम-आधारित अणुभट्ट्या.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (3) Russia.

• US-Russia PMDA Agreement:
• The Plutonium Management and Disposition Agreement (PMDA) was signed in 2000 by the United States and the Russian Federation.
• It committed both nuclear superpowers to each irreversibly eliminate 34 metric tons of surplus weapons-grade plutonium—sufficient to fabricate roughly 17,000 nuclear warheads.
• Methods included converting plutonium into Mixed Oxide (MOX) fuel for civilian nuclear power reactors or immobilizing it in high-level radioactive glass waste forms.
• In 2016, Russia officially suspended implementation, citing worsening bilateral geopolitical friction.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Nuclear fuel cycle fundamentals: Weapons-grade plutonium consists of over 93% Plutonium-239. India's Three-Stage Nuclear Power Programme devised by Dr. Homi Bhabha utilizes Plutonium-239 in Stage 2 Fast Breeder Reactors (e.g., PFBR at Kalpakkam) to breed fissile Uranium-233 from Thorium blankets.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) चीन (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) इस्रायल (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) रशिया (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (३) रशिया आहे.[/gold]
✗ पर्याय (4) युनायटेड किंगडम (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऑक्टोबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →