10 जुलै 1930 रोजी 'पुसद' येथील जंगल सत्याग्रहाचे नेतृत्व ............ यांनी केले.
EN
On 10 July 1930, who led the Jungle Satyagraha at Pusad?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ [बापूजी अणे]
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
१९३० चा जंगल सत्याग्रह आणि विदर्भ:
•
सविनय कायदेभंग आंदोलनाच्या वेळी विदर्भात समुद्राचा किनारा नसल्यामुळे मिठाच्या सत्याग्रहाऐवजी ब्रिटिशांच्या जाचक वन कायद्यांविरुद्ध (Forest Laws) 'जंगल सत्याग्रह' करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
•
पुसद येथील सत्याग्रह (१० जुलै १९३०):
•
१० जुलै १९३० रोजी यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद येथे लोकनायक माधव श्रीहरी उर्फ बापूजी अणे यांच्या नेतृत्वाखाली ऐतिहासिक जंगल सत्याग्रह सुरू झाला.
•
बापूजी अणे यांनी स्वतः हातात कुऱ्हाड घेऊन राखीव जंगलातील गवत व झाडांच्या फांद्या कापून ब्रिटिश वन कायद्याचा जाहीर भंग केला.
•
पोलिसांनी तात्काळ बापूजी अणे यांना अटक केली, ज्यामुळे संपूर्ण विदर्भात जंगल सत्याग्रहाची प्रचंड लाट उसळली.
•
लोकनायक बापूजी अणे यांचे योगदान:
•
ते वऱ्हाड/विदर्भाचे 'लोकनायक' म्हणून ओळखले जातात. ते स्वराज्य पक्ष, काँग्रेस कार्यकारिणीचे सदस्य, व्हाइसरॉयच्या कार्यकारी परिषदेचे सदस्य आणि स्वातंत्र्योत्तर काळात बिहारचे राज्यपाल होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
पुसद जंगल सत्याग्रह: १० जुलै १९३० (यवतमाळ, विदर्भ).
•
नेतृत्व: लोकनायक बापूजी अणे.
•
दहिहंडा मिठाचा सत्याग्रह (अकोला): विदर्भातील खार्या पाण्याच्या विहिरीतून मीठ तयार करून सत्याग्रह केला गेला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 [Bapuji Aney]
Detailed Explanation:
•
Forest Satyagraha of 1930 in Vidarbha:
•
During the Civil Disobedience Movement, since inland regions lacked sea coasts for Salt Satyagrahas, nationalist leaders in Central Provinces and Berar (Vidarbha) organized mass resistance against repressive colonial forest enclosures.
•
Pusad Satyagraha (10 July 1930):
•
On 10 July 1930, Loknayak Madhav Shrihari (Bapuji) Aney led the epochal Forest Satyagraha at Pusad (Yeotmal district).
•
Wielding an axe, Bapuji Aney publicly breached colonial forest regulations by cutting grass and wood in a designated government reserved forest.
•
His arrest triggered widespread uprisings across Berar and the Central Provinces, inspiring thousands of peasants and tribals to defy forest guards.
•
Legacy of Bapuji Aney:
•
Known as 'Loknayak' of Vidarbha, he was an associate of Tilak, an office-bearer of the Swaraj Party and Congress, member of the Viceroy's Executive Council, and served as the Governor of Bihar (1948–1952).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Pusad Forest Satyagraha: 10 July 1930.
•
Leader: Loknayak Bapuji (M. S.) Aney.
•
Dahihanda Salt Satyagraha: Conducted at Dahihanda (Akola) using local saline well water.