भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2020 MEDIUM

मानव अधिकार संरक्षण अधिनियम, 1993 खाली गठीत समितीच्या शिफारसीवरून ________ हे राष्ट्रीय मानव अधिकार आयोगाच्या अध्यक्षांची नेमणूक करतात.

EN On the recommendation of a Committee constituted under the Protection of Human Rights Act, 1993, the Chairperson of the National Human Rights Commission is appointed by ________.

कायदा मंत्री Law Minister

पंतप्रधान Prime Minister

✓

राष्ट्रपती President

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

सर्वोच्च न्यायालय Supreme Court

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) राष्ट्रपती

मानव अधिकार संरक्षण अधिनियम, १९९३ च्या कलम ४(१) मधील वैधानिक तरतुदींनुसार पर्याय (३) राष्ट्रपती हे अचूक उत्तर आहे.

⚠️ टीप / प्रश्न व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण: मानवाधिकार संरक्षण कायदा, १९९३ च्या कलम ४(१) नुसार राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाच्या (NHRC) अध्यक्षांची व सदस्यांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती (पर्याय ३) यांच्याद्वारेच केली जाते. समितीच्या अध्यक्षस्थानी पंतप्रधान असतात. काही जुन्या उत्तरतालिकेत पर्याय (१) असा चुकीचा उल्लेख आढळल्यास तो कायदेशीरदृष्ट्या चुकीचा असून वैधानिक तरतुदींनुसार पर्याय (३) राष्ट्रपती हेच एकमेव अचूक उत्तर आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (३) अचूक उत्तर: मानव अधिकार संरक्षण कायदा, १९९३ च्या कलम ४(१) नुसार: "आयोगाचे अध्यक्ष आणि इतर सदस्यांची नियुक्ती राष्ट्रपतींद्वारे त्यांच्या सही व शिक्यानिशी एका उच्चस्तरीय समितीच्या शिफारशीवरून केली जाईल."

• निवड समितीचे सदस्य: १. प्रधानमंत्री (अध्यक्ष), २. लोकसभा अध्यक्ष, ३. केंद्रीय गृहमंत्री, ४. लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते, ५. राज्यसभेतील विरोधी पक्षनेते, ६. राज्यसभेचे उपसभापती.

• पर्याय (१) चुकीचा: कायदा मंत्र्यांचा नियुक्तीशी किंवा समितीशी संबंध नाही.

• पर्याय (२) चुकीचा: पंतप्रधान निवड समितीचे अध्यक्ष असतात, नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.

• पर्याय (४) चुकीचा: सर्वोच्च न्यायालय न्यायिक संस्था आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: NHRC नियुक्ती:

• नियुक्ती प्राधिकारी: भारताचे राष्ट्रपती (कलम ४(१)).

• निवड समितीचे अध्यक्ष: भारताचे पंतप्रधान.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) President

Under Section 4(1) of the Protection of Human Rights Act, 1993, Option (3) President is the correct answer.

⚠️ Note / Answer Key Clarification: Under Section 4(1) of the Protection of Human Rights Act, 1993, the Chairperson and Members of the NHRC are appointed by the President of India (Option 3) on the recommendation of a Committee headed by the Prime Minister. Any key referencing Option (1) is legally erroneous; the correct statutory authority is the President.

Detailed Analysis:

• Option (3) is correct: Section 4(1) of the Protection of Human Rights Act, 1993 explicitly states: "The Chairperson and the Members shall be appointed by the President by warrant under his hand and seal after obtaining the recommendations of a Committee..."

• Option (1) is incorrect: The Law Minister has no appointing authority.

• Option (2) is incorrect: The Prime Minister chairs the recommendation committee, but does not appoint.

• Option (4) is incorrect: The Supreme Court has no executive appointment role.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Appointing Authority for NHRC: President of India (Section 4(1)).

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्थास #भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्था #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2020 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: