आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक हक्कांचा आंतराष्ट्रीय करारनामा कोणत्या तारखेस अंमलात आला ?
EN
On which date did the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR) come into force?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण
अचूक उत्तर: पर्याय (२) ३ जानेवारी १९७६
आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार कायद्याच्या ऐतिहासिक कालक्रमानुसार पर्याय (२) ३ जानेवारी १९७६ हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अचूक उत्तर: 'आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक हक्कांचा आंतरराष्ट्रीय करारनामा' (ICESCR - International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights) हा संयुक्त राष्ट्र महासभेने (UNGA) १६ डिसेंबर १९६६ रोजी ठराव क्र. २२००A (XXI) द्वारे स्वीकारला. आवश्यक त्या ३५ देशांच्या मंजुरीनंतर (Ratifications) हा करारनामा ३ जानेवारी १९७६ रोजी प्रत्यक्ष अंमलात आला (Came into force).
•
पर्याय (१) चुकीचा: १६ डिसेंबर १९६६ ही संयुक्त राष्ट्र महासभेत हा करारनामा स्वीकारण्याची (Adopted) तारीख आहे, अंमलात येण्याची नव्हे.
•
पर्याय (३) चुकीचा: १५ डिसेंबर १९८९ रोजी ICCPR चा दुसरा ऐच्छिक प्रोटोकॉल (मृत्युदंड निर्मूलन) स्वीकारला गेला होता.
•
पर्याय (४) चुकीचा: ५ जानेवारी १९७१ ही तारीख असंबद्ध आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार सनदांची कालरेषा:
•
मानवी हक्कांचा जागतिक जाहीरनामा (UDHR): १० डिसेंबर १९४८.
•
ICESCR स्वीकारला: १६ डिसेंबर १९६६; अंमलात आला: ३ जानेवारी १९७६.
•
ICCPR स्वीकारला: १६ डिसेंबर १९६६; अंमलात आला: २३ मार्च १९७६.
•
भारताने या दोन्ही करारांना १० एप्रिल १९७९ रोजी मान्यता दिली (Ratified).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) 3 January 1976
In international human rights law, Option (2) 3 January 1976 is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (2) is correct: The International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR) was adopted by the United Nations General Assembly on 16 December 1966 (Resolution 2200A (XXI)). In accordance with its Article 27, upon the deposit of the 35th instrument of ratification, the Covenant officially entered into force on 3 January 1976.
•
Option (1) is incorrect: 16 December 1966 is the date of adoption by the UNGA, not the date of entry into force.
•
Option (3) is incorrect: 15 December 1989 marks the adoption of the Second Optional Protocol to the ICCPR aiming at the abolition of the death penalty.
•
Option (4) is incorrect: 5 January 1971 is an unrelated date.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key Dates in the International Bill of Human Rights:
•
Universal Declaration of Human Rights (UDHR): 10 December 1948.
•
ICESCR: Adopted 16 Dec 1966; Entered into force: 3 Jan 1976.
•
ICCPR: Adopted 16 Dec 1966; Entered into force: 23 Mar 1976.
•
India ratified both ICESCR and ICCPR on 10 April 1979.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) १६ डिसेंबर १९६६ (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) ३ जानेवारी १९७६ (अचूक उत्तर):
[gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) ३ जानेवारी १९७६**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) १५ डिसेंबर १९८९ (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) ५ जानेवारी १९७१ (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '३ जानेवारी १९७६' हे असून ते 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.