भारतात लायसन्स-परमिट राज संपुष्टात आणणारे आणि आर्थिक उदारीकरणाची नवी पहाट ठरलेले ऐतिहासिक 'नवीन औद्योगिक धोरण / नवीन आर्थिक धोरण' (New Economic Policy) संसदेत अधिकृतपणे कोणत्या दिवशी जाहीर करण्यात आले?
EN
On which historic date was India's landmark 'New Economic Policy / New Industrial Policy 1991' officially announced in Parliament, dismantling the License-Permit Raj?
योग्य उत्तर पर्याय (४) २४ जुलै, १९९१ आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
२४ जुलै १९९१ चा ऐतिहासिक दिवस:
•
पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारने देशाच्या आर्थिक धोरणात क्रांतिकारी बदल केले.
•
२४ जुलै १९९१ रोजी तत्कालीन अर्थमंत्री डॉ. मनमोहन सिंग यांनी संसदेत ऐतिहासिक केंद्रीय अर्थसंकल्प सादर केला.
•
त्याच दिवशी उद्योग राज्यमंत्री पी. जे. कुरियन यांनी संसदेत 'नवीन औद्योगिक धोरण, १९९१' (New Industrial Policy Statement 1991) अधिकृतपणे जाहीर केले.
•
प्रमुख तरतुदी:
१)
केवळ १८ उद्योग वगळता बाकी सर्व उद्योगांसाठी औद्योगिक परवाना (Licensing) पद्धत रद्द करण्यात आली.
२)
सार्वजनिक क्षेत्रासाठी आरक्षित उद्योगांची संख्या १७ वरून ८ वर आणली गेली.
३)
MRTP कायद्याची मालमत्ता मर्यादा (१०० कोटी रु.) रद्द करून विस्तार सुलभ केला.
४)
३४ प्राधान्य उद्योगांमध्ये ५१% पर्यंत स्वयंचलित थेट परकीय गुंतवणुकीस (FDI) परवानगी दिली.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (४) २४ जुलै १९९१ ही नेमकी आणि अचूक तारीख आहे.
•
पर्याय (१), (२) व (३) अयोग्य तारखा आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
२४ जुलै १९९१ हे भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या इतिहासातील 'जलविभाजक वर्ष/दिवस' मानला जातो, ज्या दिवशी भारताने समाजवादाकडून मुक्त बाजार अर्थव्यवस्थेकडे अधिकृत वळण घेतले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) July 24, 1991.
Detailed Analysis:
•
Historic Milestone of July 24, 1991:
•
Under the P. V. Narasimha Rao administration, India initiated structural economic reforms to stave off national insolvency.
•
On July 24, 1991, Union Finance Minister Dr. Manmohan Singh presented his epochal 1991-92 Budget, while Minister of State for Industry P. J. Kurien laid the Statement on Industrial Policy (NIP 1991) in Parliament.
•
Key Transformational Tenets:
1)
Industrial Delicensing: Abolished industrial licensing for all industries except an initial list of 18 strategic/hazardous sectors.
2)
De-reservation of Public Sector: Reduced public sector monopolies from 17 categories to just 8.
3)
MRTP Liberalization: Scrapped the asset ceiling limit (Rs. 100 crore) for pre-entry scrutiny under the MRTP Act, 1969.
4)
Automatic FDI Clearance: Opened 34 high-priority sectors to automatic foreign direct investment approvals up to 51% equity.
Distractor Analysis:
•
Option (4) represents the exact calendar day when the historic reform package was formally unveiled.
•
Options (1), (2), and (3) are incorrect dates.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
July 24, 1991 is recognized in economic history as the watershed moment marking India's decisive paradigm shift toward a market-oriented, globally integrated economy.