खालीलपैकी कोणत्या बाबींवर संसदेच्या 'साध्या बहुमताने घटनादुरुस्ती करणे शक्य होते? अ) नागरिकत्व ब) राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे क) मतदार संघाचे परिसीमन ड) मूलभूत हक्क ई) आदिवासी क्षेत्राचे प्रशासन पर्यायी उत्तरे:
EN
On which of the following matters is constitutional amendment possible by a 'simple majority' of Parliament?
a) Citizenship
b) Directive Principles of State Policy
c) Delimitation of constituencies
d) Fundamental Rights
e) Administration of tribal areas
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (अ, क, ई)
स्पष्टीकरण:
•
संसदेच्या साध्या बहुमताने (Simple Majority) दुरुस्त करता येणाऱ्या बाबी (कलम ३६८ च्या कक्षेबाहेरील):
•
(अ) नागरिकत्व संपादन व समाप्ती (कलम ११)
•
(क) मतदारसंघांचे परिसीमन (Delimitation of Constituencies)
•
(ई) अनुसूचित व आदिवासी क्षेत्रांचे प्रशासन (पाचवी व सहावी अनुसूची)
•
नवीन राज्यांची निर्मिती व सीमा बदल (कलम ३ व ४), विधान परिषदांची निर्मिती किंवा बरखास्ती (कलम १६९).
•
संसदेच्या विशेष बहुमताने (Special Majority) दुरुस्त करता येणाऱ्या बाबी:
•
(ब) राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP - भाग ४)
•
(ड) मूलभूत हक्क (Fundamental Rights - भाग ३).
•
त्यामुळे साध्या बहुमताने दुरुस्त होणाऱ्या बाबी (अ), (क) आणि (ई) आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
साध्या बहुमताने: नागरिकत्व, परिसीमन, ५ वी व ६ वी अनुसूची, नवीन राज्ये; विशेष बहुमताने: मूलभूत हक्क आणि मार्गदर्शक तत्त्वे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (a, c, e)
Explanation:
•
Provisions amendable by a Simple Majority of Parliament (outside the purview of Article 368):
•
(a) Citizenship: Acquisition and termination (Article 11).
•
(c) Delimitation of constituencies.
•
(e) Administration of scheduled and tribal areas (Fifth and Sixth Schedules).
•
Admission or establishment of new states, creation/abolition of legislative councils.
•
Provisions requiring a Special Majority under Article 368:
•
(b) Directive Principles of State Policy (Part IV)
•
(d) Fundamental Rights (Part III).
•
Hence, (a), (c), and (e) are amendable by simple majority.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Simple majority amendments: Citizenship, Delimitation, 5th & 6th Schedules; Special majority: Fundamental Rights and DPSPs.