'ऑपरेशन फ्लड' म्हणून देखील ओळखले जाते : अ) ग्रे क्रांती ब) धवल क्रांती क) पिवळी क्रांती ड) हरित क्रांती पर्यायी उत्तरे :
EN
'Operation Flood' is also known as:
(a) Grey Revolution (b) White Revolution
(c) Yellow Revolution (d) Green Revolution
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (३) केवळ ब हा पर्याय योग्य आहे
भारतातील कृषी व दुग्ध व्यवसाय क्रांत्यांच्या इतिहासानुसार पर्याय (३) केवळ ब हा पर्याय योग्य आहे (धवल क्रांती) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान ब योग्य (अचूक उत्तर): 'ऑपरेशन फ्लड' (Operation Flood) ची सुरुवात १३ जानेवारी १९७० रोजी राष्ट्रीय डेअरी विकास मंडळ (NDDB) द्वारे करण्यात आली. याचे जनक डॉ. व्हर्गिस कुरियन (Dr. Verghese Kurien) हे होते. या मोहिमेमुळे भारत हा जगातील सर्वात मोठा दूध उत्पादक देश बनला, आणि या मोहिमेलाच धवल क्रांती (White Revolution) म्हणून ओळखले जाते.
•
विधान अ चुकीचे: ग्रे क्रांती (Grey Revolution) ही खते (Fertilizers) उत्पादनाशी संबंधित आहे.
•
विधान क चुकीचे: पिवळी क्रांती (Yellow Revolution) ही तेलबिया (Oilseeds) उत्पादनाशी संबंधित आहे (जनक: सॅम पित्रोदा).
•
विधान ड चुकीचे: हरित क्रांती (Green Revolution) ही अन्नधान्य उत्पादनाशी (विशेषतः गहू आणि तांदूळ) संबंधित आहे (जनक: डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन).
•
म्हणून केवळ ब हा पर्याय योग्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: भारतातील प्रमुख कृषी क्रांत्या व त्यांचे जनक/क्षेत्र:
•
धवल क्रांती (Operation Flood): दूध उत्पादन - डॉ. व्हर्गिस कुरियन.
•
हरित क्रांती: अन्नधान्य उत्पादन - डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन.
•
पिवळी क्रांती: तेलबिया उत्पादन - सॅम पित्रोदा.
•
निळी क्रांती: मत्स्य उत्पादन - डॉ. हिरालाल चौधरी व डॉ. अरुण कृष्णन.
•
सोनेरी क्रांती: फळे/मध उत्पादन - निरपख तुताज.
•
गुलाबी क्रांती: कांदा/कोळंबी/औषध निर्माण - दुर्गेश पटेल.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Only (b) is correct
In the history of agricultural and dairy initiatives in India, Option (3) Only (b) is correct (White Revolution) is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Statement (b) is correct: 'Operation Flood' was launched on 13 January 1970 by the National Dairy Development Board (NDDB), spearheaded by Dr. Verghese Kurien (the 'Father of the White Revolution in India'). It transformed India from a milk-deficient nation into the world's largest milk producer, earning the title White Revolution.
•
Statement (a) is incorrect: Grey Revolution is associated with fertilizer production.
•
Statement (c) is incorrect: Yellow Revolution is associated with oilseeds production (spearheaded by Sam Pitroda).
•
Statement (d) is incorrect: Green Revolution is associated with food grains production, especially wheat and rice (Dr. M. S. Swaminathan).
•
Therefore, only statement (b) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key Agricultural Revolutions in India:
•
White Revolution (Operation Flood): Milk production (Dr. Verghese Kurien).
•
Green Revolution: Food grains (Dr. M. S. Swaminathan / Norman Borlaug).
•
Yellow Revolution: Oilseeds (Sam Pitroda).
•
Blue Revolution: Fisheries (Dr. Hiralal Chaudhuri & Dr. Arun Krishnan).
•
Golden Revolution: Fruits/Honey (Nirpakh Tutej).
•
Silver Revolution: Egg/Poultry production (Indira Gandhi).