🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2021 MEDIUM

'ॲन्थ्रोपोसिन' या संज्ञेचा नेहमी वापर करणारे आणि 1995 साली ज्यांना रसायनशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक मिळाले ते पॉल जे. क्रुटझन हे ________ चे नागरिक होते.

EN Paul J. Crutzen, who often used the term 'Anthropocene' and who won the Nobel Prize for Chemistry in the year 1995, was a citizen of:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
नेदरलँड्स
The Netherlands
B
जर्मनी
Germany
C
फ्रान्स
France
D
पोलंड
Poland
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर नेदरलँड्स (The Netherlands) (पर्याय १) आहे.

पॉल जे. क्रुटझन (Paul J. Crutzen) व 'अँथ्रोपोसीन':

• पॉल जे. क्रुटझन (१९३३-२०२१):
• पॉल क्रुटझन हे नेदरलँड्स (डच - Dutch) देशाचे जागतिक कीर्तीचे वातावरणशास्त्रज्ञ आणि रसायनशास्त्रज्ञ होते.
• त्यांनी वातावरणातील नायट्रोजन ऑक्साईड्समुळे स्थितांबराच्या (Stratosphere) ओझोन थराचा ऱ्हास कसा होतो हे दाखवून दिले.
• या मूलभूत संशोधनासाठी त्यांना मारियो मोलिना (मेक्सिको) आणि एफ. शेरवूड रोलँड (अमेरिका) यांच्यासमवेत १९९५ चा रसायनशास्त्राचा नोबेल पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
• 'अँथ्रोपोसीन' (Anthropocene) संज्ञा:
• पॉल क्रुटझन आणि जीवशास्त्रज्ञ युजीन स्टोर्मर यांनी सन २००० मध्ये 'अँथ्रोपोसीन' (मानवकेंद्रित भूगर्भीय युग) ही संकल्पना जगासमोर मांडली आणि लोकप्रिय केली.
• मानवाच्या औद्योगिक आणि पर्यावरणीय हस्तक्षेपामुळे पृथ्वीच्या भूगर्भीय, जैविक व वातावरणीय चक्रात मूलभूत बदल घडून आले आहेत, हे दर्शवण्यासाठी सध्याच्या भूगर्भीय कालखंडाला 'अँथ्रोपोसीन' म्हटले जाते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

ओझोन थर संरक्षणावरील महत्त्वाचे टप्पे:

१. ओझोन ऱ्हासावरील नोबेल (१९९५): पॉल क्रुटझन (नेदरलँड्स), मारियो मोलिना, एफ. एस. रोलँड.
२. व्हिएन्ना परिषद (१९८५): ओझोन थराच्या संरक्षणासाठी आंतरराष्ट्रीय चौकट.
३. माँट्रियल प्रोटोकॉल (१९८७): ओझोनचा ऱ्हास करणाऱ्या घटकांवर (CFCs) बंदी (१६ सप्टेंबर - जागतिक ओझोन दिन).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is The Netherlands (Option 1).

Scientific Contributions of Paul J. Crutzen:

• Nationality and Academic Background:
• Paul Jozef Crutzen (1933–2021) was an internationally renowned Dutch atmospheric chemist from The Netherlands.
• He discovered that nitrogen oxides catalyze the breakdown of stratospheric ozone, exposing the vulnerabilities of the Earth's vital UV protective shield.
• For this pathbreaking work, he shared the 1995 Nobel Prize in Chemistry with Mario J. Molina and F. Sherwood Rowland.
• Coining the 'Anthropocene':
• In 2000, Paul Crutzen and Eugene Stoermer popularized the geological epoch term 'Anthropocene' (from Greek *anthropo-* meaning human, and *-cene* meaning new/epoch).
• It denotes the present geological interval during which anthropogenic activity has emerged as the dominant geophysical force altering Earth's planetary systems, climate, and biodiversity.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Milestones in Stratospheric Ozone Preservation:

1. 1995 Chemistry Nobel: Paul Crutzen (The Netherlands), Mario Molina (Mexico), F. Sherwood Rowland (USA).
2. Montreal Protocol (1987): Phasing out Chlorofluorocarbons (CFCs) and ozone-depleting substances.
3. International Day for the Preservation of the Ozone Layer: September 16.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) नेदरलँड्स (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **नेदरलँड्स (The Netherlands)** (पर्याय १) आहे.
⚠️ पर्याय (2) जर्मनी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फ्रान्स (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) पोलंड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →