🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2016 CSAT Paper-II 2016 MEDIUM

पुढे दोन विधाने व त्यानंतर त्यांच्यावर आधारित दोन निष्कर्ष दिले आहेत. निष्कर्षांचे उचित वर्णन करणारा पर्याय निवडा. विधाने : 1. खेड्यातील असे सर्व रहिवासी, ज्यांच्याकडे चारचाकी वाहने नाहीत, त्यांच्याकडे तीनचाकी वाहनेही नाहीत. 2. ज्यांच्याकडे दोनचाकी वाहने नाहीत त्यांच्याकडे फक्त तीनचाकी वाहने आहेत. निष्कर्ष : I. कोणाही गावकऱ्याकडे चारचाकी व तीनचाकी अशी दोन्ही वाहने नाहीत. II. काही गावकऱ्याकडे फक्त दोनचाकी वाहने आहेत.

EN Below are given two true statements followed by two conclusions based on them. Choose the option that describes the conclusion(s) appropriately. Statements : 1. All residents of the village, who do not own four wheelers, do not have two wheelers either. 2. Those who do not have two wheelers have only three wheelers Conclusions : I. No villager has both, the four wheeler and the three wheeler. II. Some villagers have only two wheelers.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त निष्कर्ष I सुसंगत आहे
Only conclusion I follows
B
फक्त निष्कर्ष II सुसंगत आहे
Only conclusion II follows
C
दोन्ही निष्कर्ष सुसंगत आहेत
Both the conclusions follow
D
एकही निष्कर्ष सुसंगत नाही
None of the conclusions follow
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) एकही निष्कर्ष सुसंगत नाही.

तार्किक युक्तिवाद व वेन आकृती स्पष्टीकरण:

  • विधान १: 'ज्यांच्याकडे चारचाकी वाहने नाहीत, त्यांच्याकडे दोनचाकी वाहनेही नाहीत.'

    $$\neg \text{4-चाकी} \implies \neg \text{2-चाकी}$$

    याचा व्यत्यय (contrapositive) असा होतो: जर एखाद्याकडे दोनचाकी वाहन असेल, तर त्याच्याकडे चारचाकी वाहन असलेच पाहिजे ($\text{2-चाकी} \implies \text{4-चाकी}$).

  • विधान २: 'ज्यांच्याकडे दोनचाकी वाहने नाहीत त्यांच्याकडे फक्त तीनचाकी वाहने आहेत.'

    $$\neg \text{2-चाकी} \implies \text{फक्त 3-चाकी}$$

  • निष्कर्षांची पडताळणी:

    • निष्कर्ष I: 'कोणाही गावकऱ्याकडे चारचाकी व तीनचाकी अशी दोन्ही वाहने नाहीत.'

      विधान १ व २ वरून, ज्यांच्याकडे २-चाकी आहे त्यांच्याकडे ४-चाकी आहे, पण त्यांच्याकडे ३-चाकी असू शकत नाही असा कोणताही निश्चित प्रतिबंध दिलेला नाही. त्यामुळे निष्कर्ष I खात्रीशीरपणे सत्य ठरत नाही.

    • निष्कर्ष II: 'काही गावकऱ्याकडे फक्त दोनचाकी वाहने आहेत.'

      विधान १ च्या व्यत्ययानुसार, २-चाकी असणाऱ्या व्यक्तीकडे ४-चाकी असणे अनिवार्य आहे. त्यामुळे कोणाकडेही फक्त २-चाकी असूच शकत नाही. त्यामुळे निष्कर्ष II पूर्णपणे चुकीचा आहे.

  • दोन्ही निष्कर्ष I आणि II विधानांशी सुसंगत नसल्यामुळे एकही निष्कर्ष सुसंगत नाही हे योग्य उत्तर ठरते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

तर्कशास्त्रात जर-तर विधानांचा व्यत्यय ($P \implies Q$ चा व्यत्यय $\neg Q \implies \neg P$) काढून निष्कर्षांची तार्किक वैधता पडताळावी.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) None of the conclusions follow.

Formal Logical Analysis:

  • Statement 1: 'All residents of the village who do not own four wheelers do not have two wheelers either.'

    $$\neg F \implies \neg T$$

    By contrapositive, owning a two-wheeler implies owning a four-wheeler ($T \implies F$).

  • Statement 2: 'Those who do not have two wheelers have only three wheelers.'

    $$\neg T \implies \text{only } R$$

  • Evaluating Conclusions:

    • Conclusion I: 'No villager has both, the four wheeler and the three wheeler.'

      While non-owners of two-wheelers only have three-wheelers, there is no statement precluding someone with a two-wheeler (who also owns a four-wheeler) from owning a three-wheeler. Thus, this absolute negative conclusion cannot be derived. Conclusion I does not follow.

    • Conclusion II: 'Some villagers have only two wheelers.'

      Since $T \implies F$, any villager with a two-wheeler MUST also own a four-wheeler. Therefore, no villager can possess only a two-wheeler. Conclusion II is definitively false.

  • Hence, neither conclusion follows.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In conditional syllogisms, remember that contrapositive statements are logically equivalent: 'If not A then not B' strictly means 'If B then A'.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त निष्कर्ष I सुसंगत आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त निष्कर्ष II सुसंगत आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) दोन्ही निष्कर्ष सुसंगत आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) एकही निष्कर्ष सुसंगत नाही (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (४) एकही निष्कर्ष सुसंगत नाही.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१६ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →