🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2024 MEDIUM

खालील विधानांचा विचार करुन योग्य पर्याय निवडा: विधान (a) : सन 2011 च्या अंतिम जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात लोकसंख्येची सर्वात जास्त घनता मुंबई उपनगर जिल्ह्याची होती. विधान (b) : सन 2011 च्या अंतिम जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात लोकसंख्येच्या घनतेत कोल्हापूर जिल्ह्याचा पाचवा क्रमांक आहे. वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहेत ?

EN Choose the correct option considering the following statements: Statement (a) : According to the final census of 2011, Mumbai sub-urban district had the highest population density in Maharashtra. Statement (b) : According to the final census of 2011, Kolhapur district is the fifth most densely populated district in Maharashtra. Which of the statements given above is/are correct?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
विधान (a) बरोबर व (b) विधान चूक
Statement (a) is correct and Statement (b) is false
B
विधान (b) बरोबर व (a) विधान चूक
Statement (b) is correct and Statement (a) is false
C
दोन्ही विधाने चूक
Both Statements are wrong
D
दोन्ही विधाने बरोबर
Both Statements are correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (4) दोन्ही विधाने बरोबर

सविस्तर स्पष्टीकरण:

2011 च्या अंतिम जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील लोकसंख्या घनतेचे विश्लेषण:

• विधान (a) बरोबर आहे:
• 2011 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात लोकसंख्येची सर्वात जास्त घनता मुंबई उपनगर (Mumbai Suburban) जिल्ह्याची आहे.
• मुंबई उपनगर जिल्ह्याची लोकसंख्येची घनता तब्बल 20,980 व्यक्ती प्रति चौ. किमी इतकी प्रचंड नोंदवली गेली आहे, जी राज्यात सर्वोच्च आहे. (त्यापाठोपाठ मुंबई शहर 19,652 व्यक्ती/चौ. किमी).
• विधान (b) बरोबर आहे:
• 2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेच्या जिल्ह्यांची क्रमवारी खालीलप्रमाणे आहे:
1. मुंबई उपनगर: 20,980 व्यक्ती/चौ. किमी
2. मुंबई शहर: 19,652 व्यक्ती/चौ. किमी
3. ठाणे (अविभाजित): 1,157 व्यक्ती/चौ. किमी
4. पुणे: 603 व्यक्ती/चौ. किमी
5. कोल्हापूर: 504 व्यक्ती प्रति चौ. किमी
• या अधिकृत आकडेवारीनुसार, कोल्हापूर जिल्ह्याचा राज्यात बरोबर पाचवा क्रमांक (5th Rank) लागतो!
• म्हणून दोन्ही विधाने (a आणि b) बरोबर आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

2011 जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची लोकसंख्या घनता:

• महाराष्ट्राची सरासरी घनता: 365 व्यक्ती प्रति चौ. किमी (2001 मध्ये 315 होती).
• सर्वाधिक घनतेचे 5 जिल्हे: मुंबई उपनगर (20,980) > मुंबई शहर (19,652) > ठाणे (1,157) > पुणे (603) > कोल्हापूर (504).
• सर्वात कमी घनतेचे जिल्हे: गडचिरोली (74 व्यक्ती/चौ. किमी) आणि सिंधुदुर्ग (163 व्यक्ती/चौ. किमी).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Both Statements are correct

Detailed Explanation:

Demographic Density Analysis of Maharashtra based on Census 2011 Final Data:

• Statement (a) is correct:
• According to Census 2011, Mumbai Suburban district recorded the highest population density in Maharashtra, with an astounding density of 20,980 persons per sq. km.
• Statement (b) is correct:
• The hierarchy of the top five most densely populated districts in Maharashtra (Census 2011) is as follows:
1. Mumbai Suburban: 20,980 persons/sq. km
2. Mumbai City: 19,652 persons/sq. km
3. Thane (undivided): 1,157 persons/sq. km
4. Pune: 603 persons/sq. km
5. Kolhapur: 504 persons per sq. km
• Consequently, Kolhapur occupies the fifth rank in demographic density in Maharashtra.
• Therefore, both statements (a) and (b) are correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Census 2011 Maharashtra Density Benchmarks:

• Maharashtra Overall Density: 365 persons per sq. km (up from 315 in 2001).
• Lowest Density Districts: Gadchiroli (74 persons/sq. km) and Sindhudurg (163 persons/sq. km).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) विधान (a) बरोबर व (b) विधान चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) विधान (b) बरोबर व (a) विधान चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) दोन्ही विधाने चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) दोन्ही विधाने बरोबर (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (4) दोन्ही विधाने बरोबर**
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →