योग्य उत्तर: पर्याय (1) विधाने (b), (c) योग्य आहेत.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
भारताचे नवे संसद भवन (New Parliament Building):
•
भारताच्या 'सेंट्रल व्हिस्टा पुनर्विकास प्रकल्पाचा' (Central Vista Project) भाग म्हणून टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेडने नवे संसद भवन उभारले आणि त्याचे मुख्य वास्तुविशारद बिमल पटेल (Bimal Patel) हे होते.
•
विधानांचे परीक्षण:
•
विधान (a) चुकीचे आहे: नव्या संसदेतील लोकसभेच्या सभागृहाची अंतर्गत रचना राष्ट्रीय प्राणी सिंहाच्या संकल्पनेवर नव्हे, तर भारताचा राष्ट्रीय पक्षी 'मोर' (Peacock Theme) च्या संकल्पनेवर आधारित आहे (आसनक्षमता: 888 जागा).
•
विधान (b) बरोबर आहे: राज्यसभेच्या सभागृहाची अंतर्गत रचना भारताचे राष्ट्रीय फूल 'कमळ' (Lotus Theme) च्या संकल्पनेवर आधारित असून त्यात लाल गालिचे आणि कमळाच्या पाकळ्यांची रचना आहे (आसनक्षमता: 384 जागा).
•
विधान (c) बरोबर आहे: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नव्या संसद भवनाचे अधिकृत लोकार्पण 28 मे 2023 रोजी (स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांच्या 140 व्या जयंतीदिनी) केले.
•
विधान (d) चुकीचे आहे: लोकसभा अध्यक्षांच्या आसनाजवळ ऐतिहासिक 'सेंगोल' (Sengol - चोल राजवटीतील सत्ता हस्तांतरणाचा राजदंड) स्थापित करण्यात आला आहे (अशोक चक्र नव्हे).
•
त्यामुळे विधाने (b) आणि (c) योग्य आहेत.
•
नव्या संसद भवनाची वैशिष्ट्ये:
•
आकार: त्रिकोणी (Triangular).
•
तीन मुख्य प्रवेशद्वारे (द्वार): ज्ञान द्वार, शक्ती द्वार, आणि कर्म द्वार.
•
संयुक्त बैठकीसाठी व्यवस्था: लोकसभेत 1,272 सदस्यांची बैठक क्षमता.
•
प्रांगणात राष्ट्रीय वृक्ष: वटवृक्ष (Banyan Tree) लावण्यात आला आहे.
•
पहिले संमत विधेयक: नारीशक्ती वंदन अधिनियम (106 वी घटनादुरुस्ती कायदा).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Statements (b), (c) are correct.
Detailed Explanation:
•
Architectural & Design Attributes of the New Parliament Building:
•
Constructed by Tata Projects under the Central Vista Redevelopment Project, designed by chief architect Bimal Patel (HCP Design).
•
Evaluating the Statements:
•
Statement (a) is INCORRECT: The interior theme of the Lok Sabha chamber is designed around the Peacock (National Bird) with peacock feather motifs and green upholstery (accommodating 888 seats), not the Lion.
•
Statement (b) is CORRECT: The Rajya Sabha chamber is designed around the Lotus (National Flower) theme with red carpets and lotus motifs (accommodating 384 seats).
•
Statement (c) is CORRECT: Prime Minister Narendra Modi officially dedicated the new building to the nation on May 28, 2023 (coinciding with the 140th birth anniversary of V.D. Savarkar).
•
Statement (d) is INCORRECT: Installed adjacent to the Lok Sabha Speaker's chair is the historic sacred 'Sengol' (Chola golden sceptre symbolizing righteous rule), not the Ashok Chakra.
•
Therefore, only Statements (b) and (c) are correct.
•
Distinctive Features:
•
Geometric Profile: Triangular layout optimized for space utilization.
•
Three Ceremonial Entrances: Gyan Dwar (Knowledge), Shakti Dwar (Power), and Karma Dwar (Action).
•
Central Courtyard: Features the National Tree (Banyan Tree).
•
Joint Sittings: Conducted within the Lok Sabha chamber, expandable to 1,272 seats.
