🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2021 MEDIUM

खालील विधाने पहा: (a) अणू हा विद्युतभार दृष्ट्या उदासीन असतो. (b) केंद्रकाभोवती फिरणाऱ्या सर्व इलेक्ट्रॉनचा ऋण विद्युतभार व केंद्रकावरील ऋण भार समान असतो.

EN Consider the following statements: (a) An atom is electrically neutral. (b) The negative charge on nucleus is equal to the total negative charge of all the orbiting electrons.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दोन्ही चूक

Both are incorrect

दोन्ही बरोबर

Both are correct

(a) बरोबर, (b) चूक

(a) correct, (b) incorrect

(a) चूक, (b) बरोबर

(a) incorrect, (b) correct

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर (a) बरोबर, (b) चूक (पर्याय ३) आहे.

अणुसंरचनेचे सविस्तर वैज्ञानिक विश्लेषण:

• विधान (a) - "अणू हा विद्युतभार दृष्ट्या उदासीन असतो." - बरोबर:

• अणू हा केंद्रक आणि केंद्रकाभोवती फिरणारे इलेक्ट्रॉन यांचा बनलेला असतो.

• सामान्य अवस्थेतील अणूमध्ये केंद्रकातील धनप्रभारित प्रोटॉन्सची संख्या आणि कक्षांमध्ये फिरणाऱ्या ऋणप्रभारित इलेक्ट्रॉन्सची संख्या तंतोतंत समान असते.

• प्रोटॉनवरील धनप्रभार ($+1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$) आणि इलेक्ट्रॉनवरील ऋणप्रभार ($-1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$) परस्परांना निष्प्रभ करतात, त्यामुळे संपूर्ण अणू विद्युतभार दृष्ट्या उदासीन (Electrically Neutral) असतो.

• विधान (b) - "केंद्रकाभोवती फिरणाऱ्या सर्व इलेक्ट्रॉनचा ऋण विद्युतभार व केंद्रकावरील ऋण भार समान असतो." - चूक:

• केंद्रकावर ऋण भार नसतो, तर धन विद्युतभार (Positive Charge) असतो!

• केंद्रकात धनप्रभारित प्रोटॉन्स आणि प्रभाररहित न्यूट्रॉन्स असतात; त्यामुळे केंद्रकावर केवळ प्रोटॉन्सचा धनभार असतो.

• केंद्रकाभोवती फिरणाऱ्या सर्व इलेक्ट्रॉन्सचा एकूण ऋणभार हा केंद्रकावरील एकूण धनभाराच्या सममूल्य असतो, केंद्रकावर ऋण भार असत नाही. म्हणून विधान (b) पूर्णतः चुकीचे आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

अव-अणु कणांचे गुणधर्म:

१. प्रोटॉन: धनप्रभारित ($+1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$), वस्तुमान: $1.672 \times 10^{-27} \text{ kg}$. (शोध: रुदरफोर्ड/गोल्डस्टीन).

२. इलेक्ट्रॉन: ऋणप्रभारित ($-1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$), वस्तुमान: $9.109 \times 10^{-31} \text{ kg}$. (शोध: जे. जे. थॉमसन).

३. न्यूट्रॉन: प्रभाररहित (उदासीन), वस्तुमान: $1.674 \times 10^{-27} \text{ kg}$. (शोध: जेम्स चॅडविक, १९३२).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is (a) correct, (b) incorrect (Option 3).

Fundamental Scientific Analysis of Atomic Architecture:

• Statement (a) - "An atom is electrically neutral." - Correct:

• In its ground state, any neutral atom possesses an identical number of positively charged protons in its nucleus and negatively charged electrons orbiting in energy shells.

• Because the elementary charge of a proton ($+1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$) is precisely equal in magnitude but opposite in sign to that of an electron ($-1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$), the net electrostatic charge of the whole atom cancels out to zero.

• Statement (b) - "The negative charge on nucleus is equal to the total negative charge of all the orbiting electrons." - Incorrect:

• The atomic nucleus carries a positive electrical charge, not a negative charge!

• The nucleus consists exclusively of positively charged protons and uncharged neutrons. Thus, the total negative charge of the orbiting electrons is equal and opposite to the total positive charge of the nucleus.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Core Subatomic Particle Characteristics:

1. Proton: Positive charge ($+1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$), Mass: $1.672 \times 10^{-27} \text{ kg}$. (Discovered by Goldstein/Rutherford).

2. Electron: Negative charge ($-1.602 \times 10^{-19} \text{ C}$), Mass: $9.109 \times 10^{-31} \text{ kg}$. (Discovered by J. J. Thomson, 1897).

3. Neutron: Neutral / Zero charge, Mass: $1.674 \times 10^{-27} \text{ kg}$. (Discovered by James Chadwick, 1932).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) दोन्ही चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) दोन्ही बरोबर (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) (a) बरोबर, (b) चूक (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **(a) बरोबर, (b) चूक** (पर्याय ३) आहे.

✗ पर्याय (4) (a) चूक, (b) बरोबर (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(a) बरोबर, (b) चूक' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ (GS) पेपर-१ (दि. २३ जानेवारी, २०२२)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन