योग्य उत्तर: पर्याय २ (२, ३, ४ योग्य आहेत)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
आरे दुग्ध वसाहत (Aarey Milk Colony, Mumbai):
मुंबईतील गोरेगाव येथील आरे कॉलनी ही देशातील पहिली नियोजित दुग्ध वसाहत मानली जाते:
•
विधान १ अयोग्य आहे:
•
आरे कॉलनीची स्थापना १९४६ मध्ये झाली नसून, १९४९ मध्ये तत्कालीन मुंबई राज्याचे मुख्यमंत्री बाळासाहेब खेर आणि दुग्ध विकास संचालक डीारा खुरोडी यांच्या प्रयत्नांतून झाली.
•
विधान २ योग्य आहे:
•
भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी ४ मार्च १९५१ रोजी या वसाहतीचे औपचारिक उद्घाटन केले होते.
•
विधान ३ योग्य आहे:
•
१९७० नंतर (१९७७ मध्ये) महाराष्ट्र शासनाने आरेच्या वनजमिनीचा सुमारे ५२० एकर भूभाग वेगळा करून तिथे चित्रपट निर्मितीसाठी 'दादासाहेब फाळके चित्रनगरी' (Film City) उभारली.
•
विधान ४ योग्य आहे:
•
ही वसाहत मुंबईतील दूषित दूध व्यवसाय हटवून स्वच्छ दूध पुरवण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारच्या दुग्ध विकास विभागाला (Dairy Development Department) दिलेल्या ३,१६० एकर जागेवर वसवण्यात आली होती.
त्यामुळे २, ३ आणि ४ ही विधाने योग्य आहेत.
आरे कॉलनी व मुंबईचे पर्यावरण:
१.
आरेला 'मुंबईचे फुप्फुस' (Green Lung of Mumbai) मानले जाते.
२.
२०२० मध्ये महाराष्ट्र शासनाने आरेमधील सुमारे ८०० एकर परिसर 'राखीव वन' (Reserved Forest) म्हणून घोषित केला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (2, 3, 4)
Detailed Explanation:
Aarey Milk Colony (Goregaon, Mumbai):
•
Statement 1 is incorrect:
•
The project was initiated in 1949 (under Bombay Premier B. G. Kher and dairy pioneer Dara Khurody), NOT in 1946.
•
Statement 2 is correct:
•
Prime Minister Pt. Jawaharlal Nehru formally inaugurated the Aarey Milk Colony on 4th March 1951.
•
Statement 3 is correct:
•
In 1977 (post-1970), roughly 520 acres was carved out of Aarey's lush tracts to establish the iconic Dadasaheb Phalke Chitranagari (Film City).
•
Statement 4 is correct:
•
Established across over 3,000 acres allocated directly to the Department of Dairy Development to centralize cattle sheds and supply hygienic pasteurized milk to Mumbai.
Hence, statements 2, 3, and 4 are correct.
Aarey Colony Ecological Facts:
•
Known as the prime "green lung" contiguous with Sanjay Gandhi National Park (SGNP).
•
In 2020, over 800 acres of Aarey was notified as reserved forest under the Indian Forest Act.
