🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2023 MEDIUM

खाली दोन विधाने दिली आहेत त्यापैकी (A) हे प्रतिपादन असून (R) हे त्याचे कारण आहे. दिलेल्या पर्यायातून बरोबर उत्तर निवडा. (A) कापूस हा वजन न घटणारा शुद्ध कच्चा माल आहे, शिवाय हलका व टिकावू आहे. (R) सुती कापड उद्योगाचे स्थानिकीकरण कापूस उत्पादक प्रदेश किंवा बाजारपेठ या ठिकाणी होते.

EN Given below are two statements one labeled as Assertion (A) and the other labeled as Reason (R). Select the correct answer from the options given below. (A) Cotton is not a weight-loss pure raw material, besides is light in weight and durable. (R) The localization of the cotton textile is found either in cotton producing regions or near the market.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

(A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत आणि (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण आहे

Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation of (A)

(A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण नाही

Both (A) and (R) are true but (R) is not the correct explanation of (A)

(A) हे बरोबर आहे पण (R) हे चूक आहे

(A) is true but (R) is false

(A) हे चूक आहे पण (R) हे बरोबर आहे

(A) is false but (R) is true

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (2) (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य पर्याय '(A) आणि (R) दोन्ही सत्य आहेत पण (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण नाही'.

मुख्य मुद्दे

प्रतिपादन अ: कापूस हा वजन न घटणारा शुद्ध कच्चा माल आहे, शिवाय हलका व टिकावू आहे
- हे विधान खरे आहे.
- सामग्रीची वैशिष्ट्ये: कापूस वजनाने हलका आणि टिकाऊ म्हणून ओळखला जातो, ज्यामुळे तो कपड्यांसाठी आणि विविध कापडांसाठी एक पसंतीचा साहित्य बनतो. तथापि, "वजन कमी करणे शुद्ध कच्चा माल" हा शब्दप्रयोग अस्पष्ट आहे आणि असे दिसते की कापूस ही प्रक्रिया करताना वजन कमी करणारी सामग्री नाही.

कारण R: सुती कापड उद्योगाचे स्थानिकीकरण कापूस उत्पादक प्रदेश किंवा बाजारपेठ या ठिकाणी होते..
- हे विधान खरे आहे.
- औद्योगिक स्थान: कापूस कापड उद्योग बहुधा कापूस उत्पादक प्रदेशांमध्ये कच्च्या मालाचा वाहतूक खर्च कमी करण्यासाठी किंवा ग्राहकांच्या जवळ जाण्यासाठी, वितरण खर्च आणि वेळ कमी करण्यासाठी विकसित होतो.

A आणि R मधील संबंधांचे मूल्यमापन:
- विधान आणि कारण दोन्ही बरोबर आहेत. कापसाचे गुणधर्म आणि कापूस वस्त्र उद्योगाचे भौगोलिक वितरण योग्यरित्या वर्णन केले आहे.
- तथापि, कारण (R) प्रतिपादन (A) शी संबंधित नाही. हे विधान कापसाच्या भौतिक गुणधर्मांचे एक साहित्य म्हणून वर्णन करते, तर कारण सूती वस्त्र उद्योगाच्या स्थानिकीकरणातील भौगोलिक विचारांचे स्पष्टीकरण देते.
- म्हणून, दोन्ही विधाने सत्य असली तरी, ते थेट कारण-आणि-प्रभाव पद्धतीने जोडलेले नाहीत.

अतिरिक्त माहिती

कापूस गुणधर्म: कापूस त्याच्या हलकेपणा आणि टिकाऊपणासाठी अनुकूल आहे. हे श्वास घेण्यायोग्य देखील आहे, ज्यामुळे ते हवामान आणि वापरांच्या विस्तृत श्रेणीसाठी योग्य बनते.

औद्योगिक भूगोल: वस्त्रोद्योगांचे धोरणात्मक प्लेसमेंट ऑपरेशनल कार्यक्षमता अनुकूल करण्यास मदत करते. कच्च्या मालाच्या स्त्रोतांच्या जवळ असल्याने वाहतूक खर्च कमी होतो, तर बाजाराच्या जवळ असल्याने ग्राहकांना जलद वितरण सुनिश्चित होते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये हिमालयाची निर्मिती टर्शरी युगात युरेशियन आणि इंडो-ऑस्ट्रेलियन भूपट्टांच्या अभिसरणाने (Convergence) झाली. हा वली पर्वत (Fold mountain) असून येथे नद्यांनी खोल घळ्या (Gorges), V-आकाराच्या दऱ्या आणि धबधबे तयार केले आहेत, जे त्याच्या तरुण अवस्थेचे (Youthful stage) द्योतक आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Both (A) and (R) are true but (R) is not the correct explanation of (A)

Detailed Explanation:

The correct option is 'Both (A) and (R) are true but (R) is not the correct explanation of (A)'.

Key Points

Assertion A: Cotton is not a weight-loss pure raw material, besides is light in weight and durable.
- This statement is true.
- Material Characteristics: Cotton is known for being light in weight and durable, making it a preferred material for clothing and various textiles. However, the phrasing "weight-loss pure raw material" is unclear and seems to imply that cotton is not a material that loses weight during processing.

Reason R: The localization of the cotton textile is found either in cotton producing regions or near the market.
- This statement is true.
- Industrial Location: The cotton textile industry often develops in cotton-producing regions to minimize transport costs of raw materials, or near markets to be closer to consumers, reducing distribution costs and time.

Evaluation of the Relationship Between A and R:
- Both the assertion and the reason are accurate. Cotton's properties and the geographic distribution of the cotton textile industry are correctly described.
- However, the reason (R) is not related to the assertion (A). The assertion describes the physical properties of cotton as a material, whereas the reason explains the geographic considerations in the localization of the cotton textile industry.
- Therefore, while both statements are true, they are not directly linked in a cause-and-effect manner.

Additional Information

Cotton Properties: Cotton is favored for its lightness and durability. It is also breathable, making it suitable for a wide range of climates and uses.

Industrial Geography: The strategic placement of textile industries helps optimize operational efficiencies. Being close to raw material sources reduces transport costs, while proximity to markets ensures quicker distribution to consumers.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Himalayas are young fold mountains formed during the Tertiary epoch due to plate tectonics. Youthful morphological features include deep gorges, V-shaped valleys, rapids, and waterfalls carved by antecedent rivers.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत आणि (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण नाही (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (2) (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण नाही**

⚠️ पर्याय (3) (A) हे बरोबर आहे पण (R) हे चूक आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) (A) हे चूक आहे पण (R) हे बरोबर आहे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत परंतु (R) हे (A) चे खरे स्पष्टीकरण नाही' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन