योग्य उत्तर: पर्याय २ (सर सय्यद अहमद खान / Sir Sayyed Ahmed Khan)
सविस्तर विश्लेषण:
दिलेली वैशिष्ट्ये सर सय्यद अहमद खान (१८१७-१८९८) यांची आहेत:
•
विधान a: १८६९ मध्ये ब्रिटिश सरकारने त्यांना 'कंपॅनियन ऑफ द ऑर्डर ऑफ द स्टार ऑफ इंडिया' (CSi - Third Class of Star of India) आणि १८८८ मध्ये 'नाइट कमांडर' (KCSI) या किताबाने सन्मानित केले होते.
•
विधान b: १८६४ मध्ये त्यांनी गाझीपूर येथे 'सायंटिफिक सोसायटी' (Scientific Society / Translation Society) ची स्थापना केली, ज्याद्वारे पाश्चात्य विज्ञान, इतिहास व साहित्य यांवरील इंग्रजी ग्रंथांचे उर्दूमध्ये भाषांतर करण्यात आले.
•
विधान c: त्यांनी १८८५ मध्ये स्थापन झालेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसला आणि तिच्या राष्ट्रवादाला कडवा विरोध केला. त्यांनी मुस्लिमांना काँग्रेसपासून दूर राहण्याचा आणि आधुनिक शिक्षणाद्वारे इंग्रजी राजवटीशी एकनिष्ठ राहण्याचा सल्ला दिला. १८८८ मध्ये त्यांनी राजा शिवप्रसाद यांच्यासोबत काँग्रेसविरोधी 'युनायटेड इंडियन पॅट्रिओटिक असोसिएशन' स्थापन केली.
•
विधान d: १८७५ मध्ये त्यांनी अलिगढ येथे 'मुहम्मदन अँग्लो-ओरिएंटल स्कूल' (MAO School) स्थापन केले, ज्याचे रूपांतर १८७७ मध्ये कॉलेजमध्ये आणि पुढे १९२० मध्ये 'अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठा'त (AMU) झाले.
सर सय्यद अहमद खान यांनी मुस्लिम समाजात सामाजिक व धार्मिक सुधारणा घडवून आणण्यासाठी 'तहजीब-उल-अखलाक' (Tahzib-ul-Akhlaq - समाज सुधारक) हे मासिक सुरू केले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Sir Sayyed Ahmed Khan)
Detailed Analysis:
The statements describe Sir Syed Ahmed Khan (1817–1898), the pioneer of the Aligarh Movement:
•
Statement a: He was honored by the British Crown with the title of Companion of the Star of India (CSI - Third Class of the Star of India) in 1869, and was later knighted as KCSI in 1888.
•
Statement b: In 1864 at Ghazipur, he founded the Scientific Society (also known as the Translation Society) to translate standard English works on science, history, and humanities into Urdu.
•
Statement c: He opposed the political ideology of the Indian National Congress (founded in 1885), believing that Indian Muslims needed modern Western education rather than political agitation. In 1888, along with Raja Shiv Prasad of Benares, he formed the anti-Congress United Indian Patriotic Association.
•
Statement d: In 1875, he founded the Muhammadan Anglo-Oriental School at Aligarh, upgraded to MAO College in 1877 (inaugurated by Lord Lytton), which ultimately grew into Aligarh Muslim University (AMU) in 1920.
Sir Syed started the reformist Urdu journal Tahzib-ul-Akhlaq (Mohammedan Social Reformer) in 1870 to promote rationalism, progressive social ideals, and scientific temper among Muslims.
