🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2024 MEDIUM

खालील रासायनिक अभिक्रिया कोणत्या प्रकारात मोडते ते ओळखा ? $\rm 2KCIO_{3_(s)}\xrightarrow[\Delta]{}2KCl_{(s)}+3O_2 \uparrow$ (a) ऊष्मादायी अभिक्रिया (b) विस्थापन अभिक्रिया (c) अपघटन अभिक्रिया (d) प्रकाश रासायनिक अभिक्रिया

EN Identify the type of following chemical reaction. $\rm 2KCIO_{3_(s)}\xrightarrow[\Delta]{}2KCl_{(s)}+3O_2 \uparrow$ (a) Exothermic reaction (b) Displacement reaction (c) Decomposition reaction (d) Photochemical reaction

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

फक्त (c)

Only (c)

फक्त (b)

Only (b)

फक्त (a) आणि (d)

Only (a) and (d)

फक्त (a)

Only (a)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (1) फक्त (c)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• दिलेली रासायनिक अभिक्रिया:

2KClO_{3(s)} \xrightarrow{\Delta} 2KCl_{(s)} + 3O_2 \uparrow

• या अभिक्रियेत पोटॅशियम क्लोरेट ($KClO_3$) या एकाच रासायनिक संयुगाला उष्णता ($\Delta$) दिली असता त्याचे विघटन होऊन पोटॅशियम क्लोराईड ($KCl$) आणि ऑक्सिजन वायू ($O_2$) ही दोन साधी उत्पादने तयार होतात.

• ज्या रासायनिक अभिक्रियेत एकाच अभिक्रियाकारकाचे दोन किंवा अधिक साध्या पदार्थांत रूपांतर होते, त्या अभिक्रियेला 'अपघटन किंवा विघटन अभिक्रिया' (Decomposition Reaction) म्हणतात.

• ही उष्णतेच्या साहाय्याने घडून येत असल्याने ती औष्णिक अपघटन (Thermal Decomposition) अभिक्रिया आहे.

• ही विस्थापन अभिक्रिया नाही (कारण यात अणूंचे अदलाबदल होत नाही) आणि उष्मादायी नसून उष्माग्राही (Endothermic) आहे कारण उष्णता शोषली जाते.

• त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय (1) फक्त (c) आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• रासायनिक अभिक्रियांचे प्रमुख प्रकार:

1. संयोग अभिक्रिया (Combination): $A + B \rightarrow AB$ (उदा. $C + O_2 \rightarrow CO_2$)

2. अपघटन अभिक्रिया (Decomposition): $AB \rightarrow A + B$ (उदा. $CaCO_3 \xrightarrow{\Delta} CaO + CO_2$)

3. विस्थापन अभिक्रिया (Displacement): $A + BC \rightarrow AC + B$ (उदा. $Fe + CuSO_4 \rightarrow FeSO_4 + Cu$)

4. दुहेरी विस्थापन (Double Displacement): $AB + CD \rightarrow AD + CB$ (उदा. $AgNO_3 + NaCl \rightarrow AgCl\downarrow + NaNO_3$)

• प्रयोगशाळेत ऑक्सिजन वायू तयार करण्यासाठी $KClO_3$ च्या औष्णिक अपघटनात मँगनीज डायऑक्साईड ($MnO_2$) हा उत्प्रेरक (Catalyst) म्हणून वापरला जातो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Only (c)

Detailed Explanation:

• Analysis of the Reaction Type:

2\text{KClO}_{3(s)} \xrightarrow{\Delta} 2\text{KCl}_{(s)} + 3\text{O}_{2(g)}\uparrow

• In this reaction, a single complex solid reactant, potassium chlorate ($\text{KClO}_3$), splits apart under thermal energy ($\Delta$) into two simpler chemical entities: potassium chloride ($\text{KCl}$) and dioxygen gas ($\text{O}_2$).

• Any chemical reaction wherein a single reactant decomposes into two or more distinct products is definitively categorized as a Decomposition Reaction (अपघटन अभिक्रिया).

• Because thermal energy is supplied to break the chemical bonds, it specifically represents an endothermic thermal decomposition.

• It is not a displacement reaction (no cation/anion substitution occurs) nor is it exothermic or photochemical.

• Hence, the correct choice is Option (1) Only (c).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Fundamental Reaction Typologies:

• Combination Reaction: $A + B \rightarrow AB$

• Decomposition Reaction: $AB \rightarrow A + B$ (Thermal, Electrolytic, or Photolytic)

• Single Displacement Reaction: $Zn + H_2SO_4 \rightarrow ZnSO_4 + H_2\uparrow$

• Double Displacement Reaction: $BaCl_2 + Na_2SO_4 \rightarrow BaSO_4\downarrow + 2NaCl$

• In the laboratory preparation of oxygen from $\text{KClO}_3$, Manganese dioxide ($\text{MnO}_2$) serves as a positive catalyst lowering the required decomposition temperature from $375^\circ\text{C}$ to $200^\circ\text{C}$.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) फक्त (c) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (1) फक्त (c)**

⚠️ पर्याय (2) फक्त (b) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) फक्त (a) आणि (d) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) फक्त (a) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'फक्त (c)' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन