सन 1877 मध्ये भरलेल्या 'महान दिल्ली दरबाराचे' वर्णन 'भारतीय संसद' म्हणून कोणी केले ?
EN
In 1877, 'The Great Delhi Darbar' was held, who described it as, 'An Indian Parliament'?
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण
योग्य उत्तर: पर्याय (4) ग. वा. जोशी (Ganesh Vasudev Joshi - सार्वजनिक काका)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
1877 चा दिल्ली दरबार आणि सार्वजनिक काका:
•
1 जानेवारी 1877 रोजी तत्कालीन व्हाईसरॉय लॉर्ड लिटन याने राणी व्हिक्टोरिया यांना 'भारताची सम्राज्ञी' (Kaiser-i-Hind) घोषित करण्यासाठी दिल्ली येथे भव्य दरबाराचे आयोजन केले होते (यावेळी देशात, विशेषतः दख्खनमध्ये भीषण दुष्काळ पडलेला असताना ब्रिटिशांनी जनतेच्या पैशांची उधळपट्टी केली होती).
•
या दरबारात पुणे सार्वजनिक सभेचे संस्थापक प्रतिनिधी म्हणून गणेश वासुदेव जोशी (सार्वजनिक काका) उपस्थित राहिले होते.
•
सार्वजनिक काकांनी संपूर्ण दरबारात अस्सल हातमागाचे शुद्ध खादीचे कपडे परिधान करून हजेरी लावली होती, ज्यामुळे त्यांनी स्वदेशीचा प्रत्यक्ष संदेश दिला.
•
त्यांनी पुणे सार्वजनिक सभेतर्फे राणी व्हिक्टोरियाला मानपत्र सादर केले, ज्यात "भारताला ब्रिटिश नागरिकांसारखेच समान राजकीय आणि सामाजिक अधिकार दिले जावेत आणि भारताला प्रातिनिधिक शासन मिळावे" अशी ठाम मागणी केली.
•
भारतातील सर्व संस्थानांचे राजे, प्रतिष्ठित पुढारी व प्रतिनिधी एकाच व्यासपीठावर एकत्र आल्याचे पाहून ग. वा. जोशी यांनी या ऐतिहासिक दरबाराचे वर्णन 'भारतीय संसद' (An Indian Parliament) असे केले होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
1877 च्या दिल्ली दरबारात हातमागाची खादी नेसून जाणारे आणि या परिषदेचे वर्णन 'भारतीय संसद' (An Indian Parliament) करणारे नेते गणेश वासुदेव जोशी ('सार्वजनिक काका') होते. त्यांनी 1870 मध्ये स्थापन झालेल्या पुणे सार्वजनिक सभेमध्ये न्यायमूर्ती रानडे यांच्यासह मोलाची भूमिका बजावली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) G. V. Joshi (Ganesh Vasudev Joshi)
Detailed Explanation:
•
The 1877 Delhi Durbar and 'Sarvajanik Kaka':
•
On 1 January 1877, Viceroy Lord Lytton convened the lavish Imperial Durbar in Delhi to proclaim Queen Victoria as the *Empress of India* (Kaiser-i-Hind), even as severe famine ravaged central and southern India.
•
Ganesh Vasudev Joshi (popularly revered as 'Sarvajanik Kaka'), representing the Poona Sarvajanik Sabha, attended this grand assembly.
•
Notably, Joshi attended the durbar dressed from head to toe in pure, hand-spun, hand-woven Khadi, becoming an early pioneer of the Swadeshi movement.
•
On behalf of the Poona Sarvajanik Sabha, he presented a petition to the Empress requesting that India be granted the same political and legislative status enjoyed by British subjects.
•
Observing the collective gathering of Indian princes, community leaders, and intellectuals on a single national platform, G. V. Joshi prophetically described the Imperial Durbar as 'An Indian Parliament'.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
At the 1877 Delhi Durbar, Ganesh Vasudev Joshi ('Sarvajanik Kaka') represented Poona Sarvajanik Sabha in pure Khadi and hailed the unprecedented assembly of Indian representatives as 'An Indian Parliament'.
पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) म. गो. रानडे (अयोग्य):
हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) के. टी. तेलंग (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) एस. एच. चिपळूणकर (फसवणारा पर्याय - Distractor):
हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) ग. वा. जोशी (अचूक उत्तर):
योग्य उत्तर: पर्याय (4) ग. वा. जोशी (Ganesh Vasudev Joshi - सार्वजनिक काका)**
🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
🎯 घटक चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
📚 विषय चाचणी
मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)
घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.
stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)
- या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'ग. वा. जोशी' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
- MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
- परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
- संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
- MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे?
expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकाची तयारी कशी करावी?
expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते?
expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.